Daniel Lommel: «Η τέχνη είναι το αποτέλεσμα αυτών που βασανίζουν την κοινωνία »

στις

Μελίνα Μερκούρη,  Μάνος Χατζιδάκις, Ρουντόλφ Νουρέγιεφ, είναι μερικά από τα ονόματα που διασταυρώθηκαν με την προσωπική πορεία καλλιτεχνικής δημιουργίας και ανάπτυξης του Daniel Lommel.

            Γεννημένος στο Παρίσι, σπούδασε στη σχολή μπαλέτου στην Όπερα της Λιέγης και από εκεί και πέρα αρχίζει μια πορεία εξέλιξης, χορογραφώντας τη δική του ζωή. Παραστάσεις στα μεγαλύτερα θέατρα του κόσμου, συνεργαζόμενος με τα μεγαλύτερα ονόματα του χορού. Όπως λέει και ο ίδιος: «Όταν είσαι καλλιτέχνης σύνορα δεν υπάρχουν…Η Τέχνη είναι Τέχνη».

            Έρχεται στην Ελλάδα καλεσμένος ενός φίλου του από την Αυστρία, προκειμένου να τον βοηθήσει με μια χορογραφία του. Εκεί γνωρίζεται με τη Μελίνα Μερκούρη, Υπουργό Πολιτισμού τότε. Το 1980 ιδρύει στην Αθήνα το χοροθέατρο «ΑΕΝΑΟΝ». Από το 1980-1989 εντάσσει το «ΑΕΝΑΟΝ» στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδας.

« Η Μελίνα (Μερκούρη) ήταν μοναδική. Δεν μπορεί να υπάρξει συνεχιστής της. Ήταν το μυαλό της, η προσωπικότητά της, ήταν η περίοδος εκείνη τέτοια…» Μου λέει η Μελίνα: «Μου έχουν μείνει 8.000.000 δραχμές. Τι μπορείς να κάνεις με αυτά;» Της απάντησα:« Μπορώ να μείνω στο Κρατικό δέκα μήνες με εννιά χορευτές και να κάνω περίπου πενήντα μπαλέτα. Μου λέει, πλάκα μου κάνεις! Υπογράφω τώρα!»

            «..Και όντως. Έμεινα στο Κρατικό δέκα μήνες και έκανα περίπου 50-60 παραστάσεις μπαλέτου!Δεν έκανα ούτε μία δραχμή χρέος. Για τον επόμενο χρόνο μου δίνει 100.000.000 δραχμές. Και με ρώτησε πόσα μπορώ να κάνω. Της είπα ότι θα κάνω 100 μπαλέτα πολύ καλά, να πάρω 15 ανθρώπους να κάνω μία ομάδα, να τους πληρώνω…και έτσι έμεινα δέκα χρόνια στη Θεσσαλονίκη»

            «Ευτυχώς που πέθανε η Μελίνα…ευτυχώς που κάπνιζε και πέθανε και δεν τα βλέπει όλα αυτά που γίνονται… Όσο ζούσε η Μελίνα υπήρχε ο Παπαμιχαήλ, ο Κούρκουλος, η Διαμαντίδου κ.α. Σήμερα βλέπουμε πού και πού έναν καλό ηθοποιό να παίζει έναν καλό ρόλο. Ο Λιβαδινός είναι ένας καλός σκηνοθέτης, όπως και ο Τερζόπουλος που είναι και πολύ καλός μου φίλος. Έμεινα μαζί του 9 χρόνια όταν ήταν διευθυντής στη σχολή.

Αλλά δεν υπάρχει πια ένα καλό Κρατικό θέατρο, ένα Εθνικό, μια Λυρική να στηρίζουν… Να ανεβαίνουν συνέχεια παραστάσεις. Όταν ήμουν εγώ, που ανεβάζαμε  100 παραστάσεις τον χρόνο, το Κρατικό Θέατρο στη Θεσσαλονίκη ήταν εφάμιλλο των μεγάλων θεάτρων του εξωτερικού… Δε γίνεται πια τίποτα. Όταν βλέπεις τον Ανδρέα Μανωλικάκη στο actorstudioτης Νέας Υόρκης και εδώ να μην τον αφήνουν να κάνει τίποτα…»

«Την περίοδο που ήμουν στη Θεσσαλονίκη κάναμε σπουδαία πράγματα. Μας στήριζε (η Μελίνα) ώστε να προάγουμε τον χορό. Να αναδειχθεί το κρατικό θέατρο. Να αναδείξουμε τη σημασία και τα οφέλη του χορού.»

«Έκανα μαθήματα χορού σε όλη την εθνική ομάδα μπάσκετ, όταν ήταν ο Γκάλης. Βοηθά στο συντονισμό, στην οργάνωση. Δίδαξα στην πρώτη ομάδα χορευτικής κολύμβησης. Δίδασκα 15 χρόνια στην εθνική ομάδα ρυθμικής γυμναστικής.Με προτροπή δική μου ξεκίνησα ένα πρόγραμμα χορού στις φυλακές Λάρισας. Το στήριξαν οι κρατούμενοι, θέλανε να το συνεχίσουμε. Αλλά δεν υπήρχε στήριξη από πουθενά. Όταν δίπλα από τις φυλακές υπάρχει Λύκειο και στα διαλείμματα ‘βγαίναν τα κορίτσια στα παράθυρα και σήκωναν τις μπλούζες τους στους κρατούμενους…καταλαβαίνετε…πως να στηριχθεί να συνεχιστεί ένα πρόγραμμα χορού… Όταν η ίδια η κοινωνία δεν μεριμνά και βάζει δίπλα δίπλα μια φυλακή και ένα σχολείο.»

            Η κουβέντα μας γυρνάει στο νέο του θεατρικό εγχείρημα:Van Gogh, ο αυτόχειρας της κοινωνίας, βασισμένο στο χειρόγραφο του Αρτό. Ο μονόλογος του Αρτό ενσαρκώνεται από τον εκπαιδευτικό Δημήτρη Μαξούρη. Στην ερώτηση πως και επέλεξε το συγκεκριμένο κείμενο του Αρτό, που θα μπορούσαμε να το χαρακτηρίσουμε και ως «παραληρηματικό» αφήγημα, καθώς αποτελεί ένα δριμύ κατηγορώ της τότε κοινωνίας και -δη των ψυχιάτρων της, απάντησε:

            «Η μητέρα μου ήταν φίλη με τον ψυχίατρο του Αρτό. Στην αφίσα του έργου, ο ζωγράφος που είχε κάνει το σχέδιο ήταν φίλος της, Η ίδια συνάντησε μάλιστα τον Αρτό δυο τρεις φορές πριν πεθάνει. Μεγάλωσα με τα κείμενα του Αρτό. Ξέρω πολύ καλά την ιστορία. Έχω διαβάσει περίπου 20.000 φορές το κείμενο. Είμαι μέσα στο κείμενο. Έχω περάσει με τους ψυχιάτρους 40 χρόνια. Δούλεψα πολλά χρόνια με το μουσείο του Αρτό.»

            « Όλο αυτό το χρωστούσα στη μητέρα μου. Το έργο αυτό έχει παιχτεί στο θέατρο και από τον Μάρλον Μπράντο. Σαράντα χρόνια έψαχνα το πρόσωπο που θα μπορούσε να παίξει το συγκεκριμένο έργο. Και παλιότερα είχα επιχειρήσει να το σκηνοθετήσω και να το ανεβάσω, αλλά δεν είχα βρει τον κατάλληλο ηθοποιό. Όσο και να έψαχνα. Τον βρήκα στο πρόσωπο του Δημήτρη. Για αυτό και το ανεβάζω τώρα.»

            «Δουλεύω συνέχεια με τον Δημήτρη. Σε κάθε παράσταση είμαι εκεί, να δω τι χρειάζεται το έργο, πως μπορώ να το εξελίξω. Τώρα προσπαθώ να τον διδάξω να προσπαθεί να μην κουνάει τα μάτια του συνεχίζοντας κανονικά την εισπνοή και την εκπνοή, ενώ παίζει! Να μπλοκάρει την κίνηση του ματιού, αλλά να μην μπλοκάρει την αναπνοή! Για αυτό είναι τόσο σημαντικός ο χορός. Για μένα το θέατρο ισοδυναμεί με χορό. Όποιος ηθοποιός δεν βλέπει σαν χορό το θέατρο, δεν είναι ηθοποιός. Αυτός είναι και ο λόγος που στη Ρωσία οι ηθοποιοί κάνουν χορό τα πρώτα πέντε χρόνια.»

            «Στην παράσταση υπάρχουν 8 προβολείς! Πλήρωσα ο ίδιος την οθόνη που υπάρχει στη σκηνή και το retroprojection. Διάλεξα τις φωτογραφίες, έφτιαξα τις αφίσες, τα φώτα, τα κουστούμια, όλα εγώ! »

            «Έφτιαξα και το ωράριο της παράστασης! Δεν μπορούμε να λέμε ότι η παράσταση αρχίζει στις 9:00 και να έχει πάει 9:30 και να μην έχει ξεκινήσει. 8:45 ανοίγει η πόρτα και 9:05 έχουμε ξεκινήσει. Στις πρώτες δύο παραστάσεις άφησα κόσμο απ’ έξω για αυτόν τον λόγο. Τώρα το έχουν καταλάβει και είναι στην ώρα τους πια. Είναι τόσο απλό! Γιατί δηλαδή στην Όπερα του Παρισιού η παράσταση 9:02 έχει ξεκινήσει;»

             Όταν τον ρώτησα αν τον απασχολεί η κριτική πάνω στο θεατρικό, καθώς πολλοί μπορεί να μην αντιληφθούν ακριβώς τα νοήματα του κειμένου είπε απλά: «Δε με νοιάζει τι λένε οι άνθρωποι. Το κάνω για τους ανθρώπους που αξίζει να το κάνω. Το κάνω γιατί ήθελα εγώ! Είναι διαφορά η σκέψη! »

Η παράσταση Van Gogh αυτόχειρας της κοινωνίας, με τον Δημήτρη Μαξούρη, παίζεται κάθε Πέμπτη ώρα 21:00 στο θέατρο Αλκμήνη, για περιορισμένο αριθμό παραστάσεων.

Σχολιάστε