Δημήτρης Κουτσιαμπασάκος: «Ένας κινηματογραφιστής χωρίς βιωματική σχέση με το υλικό του είναι καταδικασμένος στην επιφανειακή προσέγγιση»

στις

Συνέντευξη στην εκπαιδευτικό Χριστίνα Κακκέ

            Το κινηματογραφικό του έργο πλούσιο και πάντα με μία ιστορία να αναδείξει και να αφηγηθεί. Χωρίς να απαρνείται τις ρίζες του, αλλά αντίθετα- να τις προάγει και να τις ενσωματώνει, με μία νοσταλγική και στοχαστική διάθεση στις ταινίες και στα ντοκιμαντέρ του.

             Αμέτρητες βραβεύσεις σε ελληνικά και διεθνή φεστιβάλ: Thessaloniki Documentary Festival, Greek Documentary Festival of Halkida, Film Festival De la Lessinia,  Trento International Film Festival κ.α. Το τελευταίο του ντοκιμαντέρ «Οι Υφάντρες» βραβεύτηκε με το βραβείο του καλύτερου ντοκιμαντέρ στο  3ο Athens Fashion Film Festival, ενώ η τελευταία του ταινία «Daniel ’16» παρουσιάστηκε στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Ολυμπίας για παιδιά και νέους, από το οποίο απέσπασε επίσης- αρκετά βραβεία.

            Το Vaterlo συνάντησε τον κ. Δημήτρη Κουτσιαμπασάκο και συνομίλησε μαζί του, γύρω από τις ιστορίες που αναδεικνύει μέσα από το έργο του, καθώς και για τα ερχόμενα σχέδιά του.

Είχατε αναφέρει παλιότερα ότι είστε οπαδός του αφηγηματικού κινηματογράφου, κάτι που φαίνεται τόσο από τα ντοκιμαντέρ, όσο και από τις ταινίες σας. Όλα έχουν μια «κρυμμένη» ιστορία να αφηγηθούν. Πώς επιλέγετε τις συγκεκριμένες «κρυμμένες» ιστορίες;

            Πιστεύω πως πρέπει να επιλέγουμε τις ιστορίες που θέλουμε να αφηγηθούμε όχι με το μυαλό, αλλά με την καρδιά. Κι αυτό προσπαθώ να κάνω. Κατά τη γνώμη μου δεν υπάρχουν θέματα σημαντικά ή ασήμαντα. Όλα είναι σημαντικά, γιατί όλα είναι ζωή και η ζωή είναι αφ’ εαυτής σημαντική. Η συναισθηματικά εγγύτητα με  ένα θέμα είναι ο καλύτερος οιωνός και μερικές φορές ο μάρτυρας για  την βιωματική εγγύτητα που οφείλουμε να έχουμε με το θέμα μας, πράγμα εξίσου  σημαντικό. Ένας κινηματογραφιστής χωρίς βιωματική σχέση με το υλικό του είναι καταδικασμένος στην επιφανειακή προσέγγιση.

Το τελευταίο πολυβραβευμένο ντοκιμαντέρ σας «Οι Υφάντρες», αφηγείται την ιστορία ενός πρωτότυπου κέντρου υφαντικής στο χωριό Βλάστη της Κοζάνης, μετά από πρωτοβουλία της σουηδικής  ανθρωπιστικής οργάνωσης ΙΜ. Τέτοια παραδείγματα πρωτοβουλιών ξένων οργανώσεων ή επιχειρηματιών θα συναντήσουμε σε πολλές περιοχές της Ελλάδας. Για ποιον λόγο συμβαίνει αυτό; Γιατί ο Έλληνας διστάζει να επενδύσει στον τόπο του;

            Αυτό είναι και το ερώτημα που κατά κάποιο τρόπο θέτει και το ίδιο το ντοκιμαντέρ. Θέλω να παραθέσω απόσπασμα από κάποιες σκέψεις που έγραψα γι’ αυτό. «Το Σουηδικό» είναι ένα ιστορικό-ανθρωπολογικό ντοκιμαντέρ που έχει στόχο να διερευνήσει ένα από τα πιο ενδιαφέροντα φαινόμενα πρόδρομης αυτοδιαχείρισης και κοινωνικής οικονομίας που λειτούργησαν ποτέ στην Ελλάδα, να αναδείξει το μέγεθος της ανθρώπινης εμπειρίας, να φέρει στο προσκήνιο τις αιτίες που οδήγησαν στην εξαφάνιση του, αλλά και να θέσει ένα καίριο ερώτημα:

            «Γιατί μια τέτοια προσπάθεια δεν είχε συνέχεια και πώς αυτό σχετίζεται με την σημερινή, δύσκολη, οικονομική και κοινωνική πραγματικότητα της πατρίδας μας;»

«Ο μανάβης». Ένα επάγγελμα που εκλείπει, αλλά και ένα επάγγελμα που κάποτε κρατούσε ζωντανή την επικοινωνία των ορεινών πατρίδων. Με το συγκεκριμένο θέμα έχετε ασχοληθεί και με άλλες ταινίες σας. Οι ορεινές πατρίδες ερήμωσαν. Ένα σημαντικό μέρος της γεωγραφικής και πολιτιστικής ιστορίας χάνεται. Πώς σας φαίνεται αυτό;

            Είναι λυπηρό, αλλά δυστυχώς είναι μια πραγματικότητα. Η ερήμωση της υπαίθρου με τον τρόπο που συνέβη και συμβαίνει στην Ελλάδα είναι ένα αποκαρδιωτικό φαινόμενο. Η βίαιη αστικοποίηση  κατέστρεψε την αγροτική περιφέρεια και τον αγροτικό ιστό εδώ και αρκετές δεκαετίες, ξεκινώντας μετά τον εμφύλιο. Κατά τη γνώμη μου αυτή η κατάσταση είναι μη αναστρέψιμη. Έχει γίνει μεγάλη ζημιά. Πρέπει να ξεκινήσουμε από το μηδέν, από την αρχή. Και δεν βλέπω να υπάρχει ούτε καμιά υποδομή αλλά ούτε και καμιά διάθεση γι’ αυτό.

Ο Έλληνας έχει μια περίεργη σχέση με την ιστορία του. Άλλοτε την επικαλείται και την αναπολεί και άλλοτε την αποσιωπά. Καθώς μέσα από το έργο σας αναδεικνύεται κομμάτια της ιστορίας, πώς αντιλαμβάνεστε αυτήν τη συμπεριφορά;

            Κοιτάξτε, ο Έλληνας δυσκολεύεται να αποδεχθεί αυτό που είναι και προτιμά να φτιάχνει μια ιδεατή εικόνα για το παρελθόν του. Ή άλλοτε προτιμά να επιλέγει τι θα θυμάται και τι θα αποκρύψει. Με λίγα λόγια του αρέσει να ζει με μυστικά και ψέματα. Αυτό είναι ένα θέμα που πραγματεύεται και ο Σιωπηλός μάρτυρας, ένα ντοκιμαντέρ που γύρισα πριν κάποια χρόνια για την παλιά φυλακή Τρικάλων νυν Κέντρο Έρευνας-Μουσείο Βασίλη Τσιτσάνη.

Ποια είναι η ιστορία που θα θέλατε να «αφηγηθείτε»;

            Αυτή την φορά είναι ένα ντοκιμαντέρ το οποίο λέγεται Ορεινό πρωτάθλημα και θα γυριστεί το καλοκαίρι. Παρακολουθεί ένα ερασιτεχνικό τουρνουά ποδοσφαίρου στο οποίο συμμετέχουν επτά χωριά του νομού μας (Τρικάλων): Το Αρματολικό, η Μεσοχώρα, ο Αετός, το Παχτούρι, η Νεράιδα, η Νέα Πεύκη και η Λαφίνα.

            Το Ορεινό Πρωτάθλημα είναι ένα ντοκιμαντέρ που μέσα από το άθλημα του ποδοσφαίρου προσπαθεί, αφενός, να διερευνήσει τη σχέση μιας ομάδας νέων με την ορεινή τους πατρίδα και, αφετέρου, να σκιαγραφήσει το πορτρέτο της καθημερινότητας ενός ελληνικού χωριού τους καλοκαιρινούς μήνες. Απώτερος στόχος να συμβάλει στον προβληματισμών και στον διάλογο για την ταυτότητά μας, την αστικοποίηση και τη σχέση με την αγροτική μας καταγωγή.

Ο Δημήτρης Κουτσιαμπασάκος γεννήθηκε το 1967 στο Αρματολικό Τρικάλων. Σπούδασε σκηνοθεσία κινηματογράφου και τηλεόρασης στο  Πανρωσικό Κρατικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου της Μόσχας (V.G.I.K).  Έχει σκηνοθετήσει για την τηλεόραση και τον κινηματογράφο ντοκιμαντέρ, σειρές, μικρού και μεγάλου μήκους ταινίες, ενώ δουλειές του έχουν βραβευτεί στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Από το 2000 διδάσκει το μάθημα της Υποκριτικής στον Κινηματογράφο σε Δραματικές Σχολές μεταξύ των οποίων και η Ανώτερη Σχολή Δραματικής Τέχνης του Κ.Θ.Β.Ε.

Από το 2004 μέχρι το 2007 διετέλεσε διδάσκων καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, στο Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας  ενώ από το 2009 έως το 2015, στη Σχολή Καλών Τεχνών του Α.Π.Θ,  στο Τμήμα  Κινηματογράφου.

Από το 2016 έως το 2018 εργάστηκε ως σκηνοθέτης στην ΕΡΤ.

Το 2018 εκλέχτηκε αναπληρωτής καθηγητής στη Σχολή Καλών Τεχνών, στο Τμήμα Κινηματογράφου του Α.Π.Θ με γνωστικό αντικείμενο «Σκηνοθεσία».

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s