Ράνια Τσοχατζή, η μουσικός που μελοποίησε τον Όρκο του Ιπποκράτη

στις

«Η μουσική είναι το μόνο πράγμα πάνω στο οποίο μπορούν να ακουμπήσουν οι άνθρωποι την ψυχή τους»

Συνέντευξη στην εκπαιδευτικό Κακκέ Χριστίνα

Η Ράνια Τσοχατζή μεγάλωσε στη Λάρισα, σε ένα οικογενειακό περιβάλλον όπου κυριαρχούσε η μουσική, καθώς και οι δυο γονείς της διέθεταν πλούσια μουσική παιδεία και μεγάλη αγάπη για τη μουσική. Ζει στη Λάρισα, όπου είναι παντρεμένη και μητέρα δύο παιδιών. Είναι Πτυχιούχος και Διπλωματούχος πιανίστρια και αποφοίτησε από το Δημοτικό Ωδείο Λάρισας μετά από 19 χρόνια σπουδών.

Την Άνοιξη του 2018 μελοποίησε τον «Όρκο του Ιπποκράτη» και τον παρουσίασε στο Δημοτικό Ωδείο Λάρισας με μεγάλη επιτυχία.

Το Vaterlo συνάντησε την κ. Τσοχατζή και συνομίλησε μαζί της για αυτό το πρωτοπόρο εγχείρημα, για τη συγγραφή μουσικών παραμυθιών, αλλά και για το τεράστιο πλήγμα που έχει δεχθεί ο καλλιτεχνικός κόσμος εξαιτίας της πανδημίας.

Θα ξεκινήσω με κάτι επίκαιρο. Ζούμε μια συνθήκη, μια πανδημία που μέχρι πριν από λίγο καιρό θα την κατατάσσαμε στη σφαίρα του φανταστικού. Ένας από τους τομείς που έχει πληγεί αρκετά είναι ο τομέας της τέχνης. Σαν άνθρωπος που έχει σπουδάσει και ασχολείται με την τέχνη, τι έχεις να πεις πάνω σε αυτό;

            Πράγματι, ζούμε μια τραγική κατάσταση και ο τομέας της τέχνης έχει πληγεί ανεπανόρθωτα. Τα μέτρα που πάρθηκαν από την κυβέρνηση για την αντιμετώπιση της πανδημίας, επέφεραν μεγάλο πλήγμα στον καλλιτεχνικό χώρο. Τόσο οικονομικό πλήγμα, διότι επηρεάστηκαν οι αμοιβές των καλλιτεχνών, όσο και ψυχολογικό, διότι δεν έχουν τη δυνατότητα να επικοινωνήσουν με το κοινό. Οι καλλιτέχνες από αυτό τρέφονται, αυτό τους δίνει ζωή -η επαφή με το κοινό τους! Αυτό επηρεάζει τη φύση του καλλιτέχνη. Η ύπαρξή του στηρίζεται σε αυτήν ακριβώς την επαφή!

            Επίσης συνέπειες υπάρχουν και σε όλους τους ανθρώπους. Αποτύπωμα σκληρό, επειδή δεν έχουν τη δυνατότητα να ζήσουν στιγμές χαλάρωσης, ευχαρίστησης, εμπειρίας, γνώσεων, πράγματα που αποκτούνται μόνο με τη ζωντανή επαφή με τους καλλιτέχνες και όχι με την εξ’ αποστάσεως παρουσίασή τους.

Έχεις μελοποιήσει στίχους ποιητών, όπως του Νικηφόρου Βρεττάκου. Πώς επιλέγεις συγκεκριμένους ποιητές ή και συγκεκριμένους στίχους; Τι σε ωθεί στο να ντύσεις μουσικά αυτά τα ποιήματα;

            Με αφορμή κάποιες μουσικές καλλιτεχνικές εκδηλώσεις ή ιστορικές αναδρομές μου ζητήθηκε να μελοποιήσω κάποιους συγκεκριμένους ποιητές ή ακόμα πιο συγκεκριμένα κάποια κομμάτια από το έργο τους. Πέρα από αυτό όμως, ορισμένοι στίχοι συγκεκριμένων ποιητών μου δημιουργούσαν την επιθυμία να ασχοληθώ περισσότερο. Να τους αποδώσω μουσικά και να τους δώσω πνοή και ζωή, διότι όταν μελοποιείς στίχους και τους κάνεις τραγούδι νιώθεις ότι τους δίνεις ζωή. Όταν αισθάνομαι την επιθυμία να μελοποιήσω στίχους, είναι γιατί αυτοί οι στίχοι μιλάνε μέσα μου κατά κάποιον μαγικό τρόπο. Μιλάνε μέσα στην ψυχή μου και αυτό με ωθεί να τους ζωντανέψω μουσικά.

            Είναι υπέροχη όλη αυτή η διαδικασία και το τελικό αποτέλεσμα μου αφήνει μια γλυκιά ευχαρίστηση. Όλοι αυτοί οι στίχοι που μελοποίησα, όλα τα τραγούδια που δημιούργησα, όταν τα ακούω ξανά -μετά από καιρό, αισθάνομαι τα ίδια συναισθήματα που ένιωσα  και τότε στην αρχή που τα μελοποιούσα.

Μεταξύ των ποιητών που έχει μελοποιήσει είναι ο Οδυσσέας Ελύτης, Νικηφόρος Βρεττάκος, Κωνσταντίνος  Καβάφης, Γιάννης Ρίτσος, Ναζίμ Χικμέτ, Μ. Μπρεχτ και άλλοι, όπως και πολλοί Λαρισαίοι, τα οποία έχουν παρουσιαστεί κατά καιρούς με επιτυχία στο κοινό της Λάρισας.

Ένα από τα μεγαλύτερα και φαντάζομαι -δυσκολότερα εγχειρήματά σου ήταν η μελοποίηση του όρκου του Ιπποκράτη. Έναν όρκο που απαγγέλλουν εκατοντάδες απόφοιτοι των Ιατρικών σχολών κάθε χρόνο. Πώς ξεκίνησε όλη αυτήν η προσπάθεια;

            Το έναυσμα γι’ αυτή την πραγματικά μεγάλη προσπάθεια δόθηκε μετά από την προτροπή του κυρίου Βαγγέλη Κολώνα (σκηνοθέτη, ηθοποιού και συγγραφέα), ενός ανθρώπου πολυτάλαντου που έχει μελετήσει, σκηνοθετήσει και συγγράψει πολλά έργα. Πίστεψε σε μένα και με παρότρυνε να μελοποιήσω αυτό το σπουδαίο αρχαίο κείμενο που είναι γραμμένο στην Ιωνική διάλεκτο. Πρόκειται για ένα κείμενο που σφράγισε όσο κανένα άλλο την εικόνα του γιατρού και αναφέρεται στην ηθική εξάσκηση της ιατρικής.

            Για μένα αυτό, η μελοποίηση του Όρκου του Ιπποκράτη αποτέλεσε τεράστια πρόκληση, με πολύ άγχος, μεγάλη ανησυχία και μεγάλο σεβασμό στο μεγαλειώδες έργο του Ιπποκράτη, του πατέρα της ιατρικής. Ξεκίνησα μη γνωρίζοντας αν θα τα καταφέρω. Ήταν ένα εγχείρημα που -τουλάχιστον στην αρχή, φάνταζε ακατόρθωτο, γι’ αυτό και δεν επιχειρήθηκε από κανέναν! Μέσα μου είπα ότι αυτό το κείμενο στα αρχαία Ελληνικά δεν μελοποιείται, δεν μπορεί να γίνει τραγούδι γιατί δεν έχει στίχους, ομοιοκαταληξία, δεν είναι ποίημα και δεν έχει ρεφρέν!

            Αλλά ήθελα να το προσπαθήσω. Τότε ξεκίνησε ένα πολύ δύσκολο, ένα ακατόρθωτο εγχείρημα που διήρκησε πολλούς μήνες. Με μεγάλη υπομονή και εξαντλητικό διάβασμα του Όρκου αλλά και κάθε κειμένου που αφορούσε τόσο τον Όρκο, όσο και τον Ιπποκράτη, ώστε να μπορέσω να κατανοήσω πλήρως το κείμενο και έτσι άρχιζα να χτίζω τη μουσική βήμα-βήμα, λέξη προς λέξη. Έπρεπε να αποδώσω  μελωδικά και τα πιο βαθιά νοήματα του Όρκου.

            Επίσης θα ήθελα να πω εδώ, ότι ο Ιπποκράτης γεννήθηκε στην Κω, αλλά το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του το έζησε στη Λάρισα -πάνω από 50 χρόνια. Εδώ έγραψε το έργο του, δίδαξε, γιάτρεψε και πολιτογραφήθηκε Λαρισαίος πολίτης. Το 387π.χ. ο Δήμος σε ειδική τελετή στο αρχαίο θέατρο ανακήρυξε τον Ιπποκράτη πολίτη της Λάρισας και θάφτηκε στη Θεσσαλική γη.  Εδώ έγραψε και τον περίφημο Όρκο του που δίνουν σήμερα εκατοντάδες γιατροί της οικουμένης. Αυτό αποτέλεσε για μένα ακόμη ένα κίνητρο για αυτό το εγχείρημα, διότι είμαι Λαρισαία και αγαπώ την πόλη μου. Ήθελα ο Όρκος του Ιπποκράτη να γίνει τραγούδι εδώ και -με κάθε σεβασμό στο έργο του Ιπποκράτη, ξεκίνησα να μελοποιώ. Ήταν ένα από τα δυσκολότερα εγχειρήματά μου, όπως είπατε και σεις.

            Με επηρέασε τόσο πολύ ο Όρκος που αισθάνομαι ότι μου άλλαξε τη ζωή -τουλάχιστον εκείνο το διάστημα, τον τρόπο που αισθάνομαι πλέον κάποιες καταστάσεις. Η συνέχεια ήταν επίσης δύσκολη, γιατί έπρεπε να μάθω στον τραγουδιστή που απέδωσε τον όρκο να τον τραγουδάει. Με μεγάλη προσπάθεια, ατελείωτες εξαντλητικές πρόβες και λίγο-λίγο ο Θοδωρής Κανάκης -ο  τραγουδιστής έμαθε να τον τραγουδάει. Η μεγαλύτερη δυσκολία φυσικά ήταν, στο ότι ένα κείμενο στα αρχαία Ελληνικά, χωρίς ρεφρέν όπως προανέφερα δεν μπορεί εύκολα να γίνει τραγούδι και έτσι οι δυσκολίες που συνάντησε και ο τραγουδιστής ήταν τεράστιες!

            Το αποτέλεσμα όμως αυτής της σπουδαίας προσπάθειας ήταν ένα όμορφο λυρικό και απαλό τραγούδι διάρκειας περίπου 8-9 λεπτών και η επιβλητική φωνή του τραγουδιστή απέδωσε άριστα το ύφος και το νόημα του κειμένου. Ένιωσα μεγάλη ικανοποίηση και χαρά για το τελικό αποτέλεσμα και φυσικά έκανα αρκετό  καιρό να συνέλθω μετά από όλο αυτό το εγχείρημα. Η εξάντληση αλλά και η επιρροή του Όρκου ήταν πολύ μεγάλη.

Πέρα από το να διδάσκεις σε σχολείο, έχεις δημιουργήσει και το δικό σου κανάλι στο YouTube όπως επίσης έχεις κυκλοφορήσει και τη δική σου σειρά με βιβλία.  Μίλησε μου λίγο για αυτά σου τα εγχειρήματα. Μέσω των βιβλίων τι μηνύματα θέλεις να περάσεις στα παιδιά;

            Το καλλιτεχνικό μικρόβιο υπήρχε πάντα μέσα μου, όχι μόνο για τη μουσική, αλλά και για τη ζωγραφική. Πάντα ζωγράφιζα και έτσι δημιούργησα κάποια βιβλία με ζωγραφική για παιδιά. Μου αρέσει γενικά να επικοινωνώ με τους ανθρώπους, αλλά η καθημερινή μου συναναστροφή με παιδιά και η μεγάλη μου αγάπη γι’ αυτά με ώθησε να δημιουργήσω μια σειρά βιβλίων που να έχει σαν αποδέκτες τα ίδια.

            Αργότερα έδεσα αυτές μου τις αγάπες μαζί -μουσική, ζωγραφική και παιδιά και έγραψα βιβλία που διδάσκουν μουσική στα παιδιά και που τα ωθούν να αγαπήσουν τη μουσική. Από την εμπειρία μου διαπίστωσα ότι τα παιδιά μαθαίνουν πιο εύκολα όταν διδάσκονται διασκεδαστικά, όπως με στίχους και ζωγραφιές. Ήθελα να αγαπήσουν τη μουσική, να τους μεταδώσω όλη μου την αγάπη γι’ αυτήν, γιατί η μουσική είναι το μόνο πράγμα πάνω στο οποίο μπορούν να ακουμπήσουν οι άνθρωποι την ψυχή τους.

            Η δύναμη της μουσικής οφείλεται στο ότι αντιπροσωπεύει τις κινήσεις της ψυχής, είναι μια μορφή γλώσσας μέσω της οποίας ο άνθρωπος εκφράζει τις σκέψεις και τα συναισθήματά του. Αυτό θέλω να μάθω στους μαθητές μου στο σχολείο αλλά και μέσα από τα βιβλία μου: να αγαπάνε τη μουσική! Συνεπώς αξίζει να προσέξουμε περισσότερο τη διδασκαλία της μουσικής. Η δύναμή της θα έχει μόνιμα αποτελέσματα στην προσωπικότητα των παιδιών. Τα οφέλη είναι τεράστια και η ενασχόληση των παιδιών με αυτή τα κάνει πιο ήρεμα, έχοντας θετικές σκέψεις, λιγότερο άγχος, τα βοηθάει να αντιμετωπίζουν τη ζωή και -όπως έχει αποδειχθεί και επιστημονικά, τα κάνει πιο έξυπνα. Ας μην ξεχνάμε ότι μουσική είναι πάνω απ’ όλα, πολιτισμός!

            Κάτι που αγαπάω επίσης πολύ -και αυτό το κατάλαβα μεγάλη, είναι η σύνθεση μουσικής και η μελοποίηση όπως είπα και πιο πριν. Με μαγεύει να καταγράφω τη μουσική που υπάρχει μέσα μου και μέσω αυτής να επικοινωνώ με τους ανθρώπους. Αυτό με ώθησε να δημιουργήσω το μουσικό μου κανάλι στο YouTube. Παράλληλα βέβαια, παρουσίαζα πάντα σε διάφορες καλλιτεχνικές μουσικές εκδηλώσεις τις συνθέσεις μου στο κοινό της Λάρισας. Στο κανάλι μου έχω σχεδόν όλες τις συνθέσεις, μελοποιήσεις μου, αλλά και τραγούδια από διάφορες εκδηλώσεις που έκανα με τις χορωδίες των σχολείων που διδάσκω και συγκεκριμένα του 6ου και 29ου Δημοτικών Σχολείων Λάρισας που είμαι εδώ και πολλά χρόνια.

            Επίσης, έχω εκεί και δικά μου τραγούδια διδασκαλίας μουσικής για παιδιά, τραγούδια που έχω μελοποιήσει από τα μουσικά μου βιβλία, αλλά και πολλές πρόσφατες συνθέσεις μου κινηματογραφικής και μινιμαλιστικής μουσικής στο πιάνο, όπου ασχολούμαι τα τελευταία χρόνια και είναι κάτι που με γοητεύει πολύ! Μπορεί ο κάθε ένας να βρει το μουσικό μου κανάλι στο YouTube με το όνομά μου.

«Με τη μουσική ασχολούμαι από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου. Την αγαπώ, την σπούδασα 19 ολόκληρα χρόνια! Είναι μακροχρόνιες οι σπουδές της κλασικής μουσικής -γενικότερα και ειδικότερα του πιάνου που τελείωσα, αποκτώντας το πτυχίο και αργότερα το δίπλωμα του πιάνου. Έχει μεγάλες απαιτήσεις και πρέπει να της αφιερώνεις την ψυχή σου και ολόκληρο τον χρόνο σου με επιμονή και τεράστια υπομονή. Τίποτα δεν πρέπει να σου αποσπάσει την προσοχή από τον στόχο σου και τις ατελείωτες ώρες μελέτης. Στην ουσία όμως οι γνώσεις της μουσικής δεν τελειώνουν ποτέ! Πρέπει συνέχεια να ασχολείσαι, να μαθαίνεις καινούρια πράγματα και να εξασκείς της ικανότητές σου».

INFO:
Η Ράνια Τσοχατζή έχει παρουσιάσει και αρκετές συνθέσεις της για πιάνο και μουσική κινηματογράφου. Απέσπασε συνολικά 16 βραβεία σε Πανελλήνιους και Διεθνείς διαγωνισμούς μουσικής για συνθέσεις της στο πιάνο και μελοποιήσεις γνωστών ποιητών. Λόγω της καθημερινής της τριβής με μικρά παιδιά, της δίνεται η δυνατότητα να οργανώνει χορωδίες τις οποίες παρουσιάζει σε διάφορους πολιτιστικούς χώρους με τον χαρακτηριστικό τίτλο: «Η Κυρία Ντορεμί και η χορωδία της».

Εκτός από τη μουσική ασχολείται και με τη ζωγραφική. Το 2008 εκδόθηκαν 2 βιβλία της με ζωγραφική για παιδιά. Ασχολείται με τη συγγραφή παιδικών βιβλίων και η πρώτη της απόπειρα έγινε με το βιβλίο της «Οι ζωγραφιές της Κυρίας Ντορεμί». Είναι το πρώτο της βιβλίο με θέμα τη μουσική διδασκαλία, με δικά της ποιήματα και ζωγραφιές για παιδιά, που τα βοηθάει με αυτόν τον τρόπο να αγαπήσουν τη μουσική διασκεδάζοντας.

Το 2014 το μουσικό παραμύθι της, ένα πρωτότυπο μουσικό παραμύθι γεμάτο ήχους και ποίηση ‘’Μια φορά κι ένα καιρό… σ’ ένα μουσικό χωριό’’ αποσπά το Α’ βραβείο σε διεθνή πολιτιστικό διαγωνισμό στην κατηγορία του μουσικού παραμυθιού. Ένα βιβλίο που τα 22 ποιήματα που περιλαμβάνει έχουν μελοποιηθεί από την ίδια και έχουν παρουσιαστεί μουσικοθεατρικά στο κοινό της Λάρισας με μεγάλη επιτυχία.

Το 2016 το μουσικό της παραμύθι εκδίδεται και κυκλοφορεί σε ολόκληρη την Ελλάδα.

Από το 2017 μέχρι και σήμερα, κάθε χρόνο -σε φιλανθρωπική εκδήλωση που διοργανώνει ο σύλλογος  «Υπατία – Ιστορίας, Τέχνης και Πολιτισμού Θεσσαλίας» στο Δημοτικό Ωδείο Λάρισας, συμμετέχει μαζί με τον Λουδοβίκο Των Ανωγείων παρουσιάζοντας αρκετές μουσικές συνθέσεις της στο πιάνο.

*Μπορείτε να παρακολουθήσετε τις συνθέσεις της κ. Τσοχατζή στο κανάλι της στο YouTube: https://www.youtube.com/channel/UCXr8-Py_2mGysP4GNr9bUkg

* Μπορείτε να ακούσετε την μελοποίηση του Όρκου του Ιπποκράτη εδώ:

* Οι φωτογραφίες είναι του κ. Νατσιούλη Φώτη

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s