ΕΛΕΝΑ ΧΟΥΣΝΗ: Η χειραγώγηση υπήρξε πάντα «όπλο» των πολιτικών «αποστημάτων» που κηρύττουν το μίσος

Συνέντευξη στην εκπαιδευτικό Χριστίνα Κακκέ

Εκείνο που χαρακτηρίζει τα βιβλία της, είναι πρωτίστως- η θεματολογία τους. Περιεχόμενο που προβληματίζει, διεγείρει, δημιουργεί ερωτήματα και αποτελεί το έναυσμα συζητήσεων αλλά και αναζητήσεων! Διαβάζοντας -σχεδόν απνευστί τα βιβλία της, νιώθοντας ορισμένες φορές- έναν «κόμπο» στο στομάχι μένεις να αναρωτιέσαι ποια είναι η συγγραφέας που με τόση μαεστρία, καταφέρνει μέσω των αστυνομικών και μη -μυθιστορημάτων της, να σε προβληματίσει τόσο!

Η Έλενα Χουσνή γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Πέλλα. Εργάστηκε ως δημοσιογράφος στις εφημερίδες Έθνος και Έθνος της Κυριακής, ως υπεύθυνη του Γραφείου Τύπου της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, ως επικεφαλής του Γραφείου Ευρωπαϊκής Πληροφόρησης Europe Direct Βορείου Αιγαίου. Σήμερα εργάζεται ως εκπαιδευτικός στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Σάμου.

Το 2012 το μυθιστόρημά της «Άλικο σαν το… αίμα» έλαβε το Α΄ Βραβείο στον Πανελλήνιο Λογοτεχνικό Διαγωνισμό της Πανελλήνιας Ένωσης Λογοτεχνών. Νωρίτερα, το 2009, είχε βραβευθεί από την ΠΕΛ με το Α΄ Βραβείο Θεατρικού Έργου και με το Γ΄ Βραβείο Μυθιστορήματος. Έχει λάβει διακρίσεις και βραβεία σε πολλούς πανελλήνιους διαγωνισμούς. Διηγήματά της έχουν φιλοξενηθεί σε συλλογικά έργα και περιοδικά.

Το 2014 εκδόθηκε το πρώτο της βιβλίο «Στα άδυτα… των δυτών», από τις εκδόσεις Δίαυλος. Ακολούθησε το 2016 η «Χρυσή Εκδίκηση – Η πτώση μιας δυναστείας», το 2017 «Το παιδί με τη ριγέ μπλούζα», το 2018 οι «Καταραμένες πολιτείες» και το 2019 η «Κλίμακα F» από τις εκδόσεις Κύφαντα.
Από τον Ιανουάριο του 2015 είναι μέλος της ΕΛΣΑΛ (Ελληνική Λέσχη Συγγραφέων Αστυνομικής Λογοτεχνίας).

Το Vaterlo συνομίλησε με την κυρία Χουσνή, τόσο για τη θεματολογία των βιβλίων της, όσο και για τα επόμενα σχέδιά της.

Από την εκπαίδευση και τις σχολικές αίθουσες, στη συγγραφή βιβλίων! Ήταν εύκολη αυτήν η «μετεπιβίβαση»; Ήταν κάτι που προέκυψε αβίαστα;

Και στην σχολική τάξη νομίζω ότι κανείς κυρίως ιστορίες διηγείται, προσπαθώντας να τις κάνει ελκυστικές για το «κοινό» του. Γιατί, τι είναι η διδασκαλία, αν όχι μια γοητευτική περιπλάνηση, όπου οι λέξεις φτιάχνουν κόσμους; Δεν απέχει λοιπόν πολύ το ένα από το άλλο στη ρίζα τους.

Ωστόσο η «επιβίβαση» είχε προηγηθεί κατά πολύ της διδασκαλίας, αφού η γραφή υπήρξε σύντροφος ζωής από πολύ μικρή ηλικία. Και αν τότε δεν είχε τίποτε από την ευθύνη που έχει τώρα, είχε όμως πίσω της την ίδια ακόρεστη ανάγκη να καταλάβω τον κόσμο, όπως εγώ τον ακτινογραφούσα, να τον «χωνέψω» και αργότερα να τον μεταπλάσω με τις δικές μου λέξεις.

Όλα σας τα βιβλία ασχολούνται με θέματα -τα οποία αφενός αποτελούν μια «γροθιά» στο στομάχι του αναγνώστη και αφετέρου αγγίζουν θέματα «ταμπού» για τη σύγχρονη κοινωνία. Πώς θα χαρακτηρίζατε αυτήν την επιλογή;

Δεν είναι μια συνειδητή επιλογή. Δεν επιλέγω από κάποια «λίστα θεμάτων». Είναι τα ίδια τα θέματα που έρχονται και με βρίσκουν. Εννοώ ότι είναι ζητήματα που κινητοποιούν το μυαλό μου, άλλοτε γιατί τα βρίσκω δίπλα μου, γύρω μου, άλλοτε γιατί με προβληματίζουν ως παθογόνες κοινωνικές πραγματικότητες και πάντως χωρίς καμιά απολύτως διάθεση να προτείνω «θεραπεία». Εκείνο που έχει σημασία για μένα είναι η πρόκληση να καταλάβω, γι` αυτό και πάντα προηγείται μεγάλη έρευνα. Από εκεί και πέρα, άλλοτε προκύπτει η ανάγκη να αφηγηθώ μια ιστορία και άλλοτε όχι.

Στο βιβλίο σας «Το παιδί με την ριγέ μπλούζα», καταπιάνεστε με ένα θέμα αρκετά σκληρό: την παιδική πορνογραφία. Ένα θέμα, που ακόμα και σήμερα, βρίσκει κλειστές τις πόρτες της ελληνικής κοινωνίας. Όλοι γνωρίζουν, όλοι καταδικάζουν, μα ταυτόχρονα σιωπούν…Ήταν εύκολο να γράψετε για αυτό, δεδομένου και της επαγγελματικής σας ιδιότητας;

Όχι, δεν υπήρξε καθόλου εύκολη η «αναμέτρηση» με αυτό το θέμα. Ήταν πραγματικά σοκαριστική η έρευνα, γιατί χρειάστηκε να μιλήσω με θύματα, να ανατρέξω σε υποθέσεις, να μιλήσω με ανθρώπους που στέκονται δίπλα στα θύματα κακοποίησης ή παιδικής πορνογραφίας, να διαβάσω ιατροδικαστικές εκθέσεις και πολύ σκληρό υλικό. Δεν είναι καθόλου εύκολο όλο αυτό.

Λυγίζεις, το μυαλό σου ουρλιάζει και αποκτάς συναισθηματικές εμβοές που αργούν να φύγουν. Και στην συγγραφή το ίδιο. Το να «υποδύεσαι» έναν παιδεραστή – και το λέω με την έννοια ότι πλάθεις έναν ήρωα και θα πρέπει να μπεις στο μυαλό του, στον κόσμο του, για να γίνει ρεαλιστικός- ήταν ένα φορτίο βαρύ, που νομίζω ότι έχει αφήσει τα χνάρια του μέσα μου παρά το πέρασμα του χρόνου. Είναι όμως και μια πρόκληση η οποία σου δίνει πράγματα. Και σου προσφέρει μια ιδιότυπη κάθαρση.

«Καταραμένες πολιτείες»: Λεπροκομεία. Ένα αρκετά μεγάλο κομμάτι της σύγχρονης νεοελληνικής ιστορίας, το οποίο δυστυχώς, αγνοούμε ακόμα! Αντιμετωπίσατε δυσκολίες κατά τη διάρκεια της έρευνάς σας για το βιβλίο; Αποτελεί -ακόμα και σήμερα- η ασθένεια, «στίγμα» για την ελληνική οικογένεια;

Το συγκεκριμένο βιβλίο ξεκίνησε από μια έρευνα με φίλους για το Λεπροκομείο που βρίσκεται στο Καρλόβασι της Σάμου. Μια προσπάθεια να βρούμε στοιχεία για την ιστορία του και κυρίως για τις ιστορίες των ανθρώπων που νοσηλεύτηκαν εκεί. Η έρευνα έφερε με έναν τρόπο απροσδόκητο το βιβλίο. Υπήρξαν δυσκολίες, στην αρχή πολλές, γιατί πράγματι η ασθένεια και το στίγμα της εξακολουθούν να είναι πολύ έντονα μέχρι σήμερα παρ` ότι η ασθένεια έχει αποκωδικοποιηθεί ως μη κληρονομική ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του 1940. Παρ` όλα αυτά κουβαλά ένα βαρύ βιβλικό φορτίο και ακόμη και σήμερα οι άνθρωποι δεν τολμούν να ομολογήσουν ότι υπήρξε κάποιος ασθενής στην οικογένειά τους!

Ήμουν πολύ τυχερή, γιατί χάρη σε φίλους βρήκαμε ανθρώπους που μου μίλησαν, ενώ πολύτιμη ήταν και η βοήθεια του προέδρου του Συνδέσμου Χανσενικών Ελλάδος με τον οποίο επισκέφτηκε την Αγία Βαρβάρα, εκεί που βρίσκεται η τελευταία στην Ευρώπη μικρή κοινότητα χανσενικών μεταξύ των οποίων και ένας Σαμιώτης που είχε νοσηλευτεί στο Λεπροκομείο της Σάμου. Ήταν συγκλονιστικές οι συζητήσεις με αυτούς τους ανθρώπους και μεγάλο μάθημα ζωής για μένα.

Το καινούριο σας βιβλίο: «Η Κλίμακα F», είναι ένα πολιτικό μυθιστόρημα, το οποίο αγγίζει το θέμα του φασισμού και της χειραγώγησης του κοινού. Συναντήσατε αντιδράσεις κατά τη δημοσίευσή του;

Πρόκειται για ένα βιβλίο που επιχειρεί να ρίξει φως σε δύο επίπεδα. Πρώτον , πώς «φασιστικοποιείται» μια κοινωνία, ποιες είναι δηλαδή εκείνες οι ατομικές, κοινωνικές, πολιτικές διεργασίες που μεταβάλλουν τον δημόσιο λόγο και την δημόσια πρακτική προς ατραπούς επικίνδυνους. Να δω τι έχει αλλάξει σε σχέση με το παρελθόν, αν είναι συγκεκριμένες συνθήκες που γεννούν τέτοιου είδους συμπεριφορές και πώς μπορεί κανείς να αμυνθεί σε προσωπικό και συλλογικό επίπεδο. Από την άλλη το θέμα, όπως σωστά λέτε, της χειραγώγησης της κοινής γνώμης μέσα από διαδρομές που είναι πολύ πιο ύπουλες από όσο νομίζουμε ότι γνωρίζουμε ή φανταζόμαστε. Αυτά τα δύο επίπεδα συμπλέκονται βέβαια, γιατί η χειραγώγηση υπήρξε πάντα «όπλο» των πολιτικών «αποστημάτων» που κηρύττουν το μίσος. Είναι εποχή τερατογεννέσεων η δική μας, όπως έλεγε και ο Γκράμσι και είναι ζητούμενο αν και πως μπορεί ο καθένας μας να σκοτώσει το «φίδι» που καραδοκεί παντοδύναμο και πάντα έτοιμο να ξυπνήσει και να ρίξει το δηλητήριο στη ζωή του.

Έχετε σκεφτεί ποιο θα είναι το επόμενο θέμα το οποίο θα αποτελέσει τον πυλώνα ενός καινούριου βιβλίου ή είναι νωρίς ακόμα;

Υπάρχει ένα απόθεμα έτοιμων βιβλίων τα οποία βρίσκονται στα ηλεκτρονικά συρτάρια μου και χρειάζονται… ξεσκόνισμα! Κάθε φορά νιώθω ότι καταλήγω κάπου, αλλά έρχεται μια καινούρια ιδέα, μια καινούρια πρόκληση και όλο με κάτι διαφορετικό καταπιάνομαι.

Αυτό που θέλω είναι να δοκιμάζω τις συγγραφικές μου αντοχές σε διαφορετικά είδη, αλλά βέβαια το μείζον είναι να βρεθεί η ιστορία που θα θελήσω να διηγηθώ. Κακά τα ψέματα, από την «μάγευση» ξεκινούν όλα και μετά αυτός που γράφει προσπαθεί την ίδια αγάπη, την ίδια έλξη να την μοιραστεί με όσους θα θελήσουν να διαβάσουν την ιστορία του όταν ολοκληρωθεί!