Συνέντευξη στην εκπαιδευτικό  Μαρία Σαμουρκασίδου

Ένα διασκεδαστικό παιχνίδι γνώσεων διδάσκει στους μαθητές τις έννοιες της πολυπολιτισμικότητας και της αρμονικής συνύπαρξης. Ο λόγος για το «Ηφαίστειο της Διαφορετικότητας», ένα πρωτοποριακό επιδαπέδιο παιχνίδι που δημιούργησε η μη κυβερνητική οργάνωση «Generation 2.0 RED». Το παιχνίδι χρησιμοποιείται ως εναλλακτικό εκπαιδευτικό εργαλείο, με στόχο την κατανόηση και την εξοικείωση μαθητών με τις έννοιες της διαφορετικότητας, της διαπολιτισμικότητας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Όπως εξηγεί στο Vaterlo ένας από τους εμψυχωτές και εξειδικευμένους εκπαιδευτές του παιχνιδιού, Σαμουήλ Ακίνολα ,τo Ηφαίστειο δίνει το εισιτήριο σε παιδιά 11- 14 ετών, να ταξιδέψουν στις πέντε ηπείρους και να γίνουν Πολίτες του Κόσμου. Είναι πολύ σημαντικό να μάθουν τι σημαίνουν οι πέντε ήπειροι, καθώς αυτό περιλαμβάνει διαφορές  που σχετίζονται με τα χρώματα, τις ιδέες, τα θρησκευτικά ιδεώδη, τις πολιτικές πεποιθήσεις των ανθρώπων που τις κατοικούν.

«Κάνουμε ένα πραγματικό ζουμ πάνω στο χάρτη και προσπαθούμε να δώσουμε στα παιδιά την ευκαιρία να κατανοήσουν το εδαφικό εύρος του κόσμου μας, καθώς και πως ο άνθρωπος μπορεί να μεταναστεύσει από μία περιοχή σε μία άλλη περιοχή. Το Ηφαίστειο κάνει αυτή τη διαδικασία των ανθρώπων αλλά και όλων των ζωντανών οργανισμών, διαδραστικά»,  αναφέρει ο Σαμουήλ Ακίνολα συμπληρώνοντας πως κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού, οι μαθητές και οι μαθήτριες χωρίζονται σε ομάδες και κινούνται σε έναν παγκόσμιο χάρτη, 3,5x 3m, απαντώντας σε ερωτήσεις και έχοντας ως ξεναγό σε αυτό το ταξίδι τους ένα πτηνό, δηλαδή έναν από τους πιο παλιού μετανάστες, μαζί με τα ψάρια!

Συμμετέχετε στην επίβλεψη του παιχνιδιού ως εμψυχωτής και εξειδικευμένος εκπαιδευτής. Τι ακριβώς σημαίνει αυτό;

Το να είσαι εμψυχωτής δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν είσαι ο Δάσκαλος ή ο Καθηγητής που μπορεί να έχει έτοιμες  τις απαντήσεις. Αυτό το λέω χωρίς να θέλω να μειώσω κανέναν, ίσα ίσα θαυμάζω τους δάσκαλους ή τους καθηγητές που συχνά εμπνέουν τα παιδιά. Οι μαθητές και οι μαθήτριες, χρειάζονται έμπνευση, για να τονωθεί το ηθικό τους, ώστε να πιστέψουν στον εαυτό τους! Το πιο σημαντικό είναι η αλήθεια, γιατί τα παιδιά διακρίνουν την αλήθεια από το ψέμα. Εμείς ως εκπαιδευτές μπορεί να γινόμαστε και το φως, η ελπίδα τους, και αυτό το καταλαβαίνεις από τον τρόπο που σε κοιτάνε μέσα στα μάτια, περιμένοντας κάτι: από βοήθεια σε ένα πρόβλημά τους, μέχρι έμπνευση!

Σε πόσα σχολεία μέχρι τώρα έχει παρουσιαστεί το παιχνίδι και ποια έπονται;

Το Ηφαίστειο της Διαφορετικότητας ταξιδεύει αυτό το διάστημα σε σχολεία ανά την Ελλάδα, καθώς πραγματοποιεί την πρώτη συντονισμένη περιοδεία του! Μέχρι τώρα η εκπαιδευτική δράση του Generation 2.0 for Rights, Equality & Diversity έχει επισκεφθεί 19 σχολεία στην Δυτική Αττική, στα Γιάννενα, στη Θεσσαλονίκη καθώς και στις Σέρρες. 945 μαθητές και μαθήτριες έχουν γίνει Πολίτες του Κόσμου ταξιδεύοντας με το Ηφαίστειο της Διαφορετικότητας!

Στόχος είναι να συνεχίσουμε  με μία πιο μεγάλη περιοδεία τη νέα σχολική χρονιά, ταξιδεύοντας μαζί με τους μαθητές περισσότερων σχολείων, ειδικά σε πιο απομακρυσμένες περιοχές της Ελλάδας!

Μπορεί ένα παιχνίδι να βοηθήσει κατά τη γνώμη σας ταυτόχρονα στη διαδικασία μάθησης και στην ευαισθητοποίηση πάνω σε θέματα διακρίσεων;

Ναι μπορεί! Το Ηφαίστειο βοηθά στη διαδικασία μάθησης, μιας και όλες οι ερωτήσεις των 4 κατηγοριών του: Ιστορία, Γεωγραφία, Κοινωνία, Μουσική αποτελούν μέρος της σχολικής ύλης. Οι ερωτήσεις έχουν δύο διαφορετικά επίπεδα δυσκολίας, ένα για τα παιδιά της Πέμπτης και της Έκτης Δημοτικού, και το πιο δύσκολο για τους μαθητές και της μαθήτριες της Α’ Γυμνασίου, από 18 σχολικά βιβλία!

Αναφορικά με την ευαισθητοποίηση πάνω σε θέματα διακρίσεων, αυτό γίνεται μαθαίνοντας για άλλες κουλτούρες και πολιτισμούς, καθώς και δίνοντάς χώρο στα παιδιά να μιλήσουν, να ακούσουν τους εαυτούς τους και τους συμμαθητές τους. Κάπως έτσι ξεκινάς να είσαι ανοιχτός στο διαφορετικό, μπαίνοντας στα παπούτσια του άλλου και καλλιεργώντας την ενσυναίσθηση και τον σεβασμό.

Έχετε  γεννηθεί και μεγαλώσει στην Ελλάδα, συγκεκριμένα στον Βύρωνα, αλλά έχετε αφρικανική καταγωγή. Ποιες είναι οι αναμνήσεις σας από τα παιδικά χρόνια στην προσφυγική γειτονιά;

Ο Βύρωνας είναι ένα συνονθύλευμα τον παιδικών μου χρονών. Όταν ανατρέχω εκεί, θυμάμαι τις γειτονιές που μύριζαν δυόσμο, τα γήπεδα, τους ανθρώπους, τους μαθητές μου, τους φίλους μου, το ποδήλατο, τα βουνά, τα πάρκα, τα παιχνίδια στις αλάνες, να παίζουνε ρεμπέτικα στις γειτονιές. Ο Βύρωνας και η Καισαριανή είναι μια αγκαλιά, μια ζεστή γειτονιά με την οποία ταυτίζομαι, καθώς έχουμε ένα μεγάλο κοινό: τη μετανάστευση! Πολλοί κάτοικοι των δύο αυτών περιοχών, ξέρουν τι σημαίνει ξεριζωμός, εγώ δεν το γνώρισα,  καθώς γεννήθηκα εδώ.

Καταφέρατε να λάβετε μέρος σε αξιόλογες θεατρικές παραστάσεις ως ηθοποιός. Νιώσατε προσωπικά κάποια στιγμή ο ίδιος τη διάκριση για τη διαφορετικότητά σας;

Για καλή μου τύχη βρέθηκα να παίζω σε αξιόλογες παραστάσεις, μαζί με αξιόλογους ανθρώπους. Δεν μπορώ να πω ότι ένιωσα διάκριση επειδή είμαι διαφορετικός, που δεν νιώθω ότι είμαι. Απλά πολλοί δεν ήξεραν το εργατικό δυναμικό που έχει η κοινωνία μας. Συνεπώς δεν υπήρχαν ρόλοι για μαύρους ηθοποιούς. Έτσι εμείς ξεκινήσαμε να παλεύουμε για την αναγνώρισή μας για πετύχουμε την ένταξή μας σε και σε αυτό το κομμάτι. Σίγουρα κάποιοι σκηνοθέτες, αν έπαιρναν κάποιο μαύρο ηθοποιό, δεν ήξεραν πως θα το αντιμετωπίσει το κοινό, άρα δεν ρίσκαραν!

Δυστυχώς στις μέρες μας γινόμαστε μάρτυρες πολλών ακραίων αντιδράσεων απέναντι στους πρόσφυγες. Ποια είναι η άποψή σας;

Το προσφυγικό είναι πολύ ευαίσθητο θέμα, δεν είναι καθόλου απλό και ειλικρινά δεν ξέρω από που να το πιάσεις. Σίγουρα θέλει συνεχή ενημέρωση από όλους μας. Κάποιοι ξεχνάνε ότι οι παππούδες τους ξεριζώθηκαν με παρόμοιο τρόπο και τώρα «ρατσίζουν» ή χτυπάνε τους ίδιους τους πρόσφυγες. Με θλίβει και με βρίσκει ενάντιο όλο αυτό και φυσικά το γεγονός ότι ανεβαίνει η δεξιά.

Τελικά, η ελληνικότητα είναι θέμα καταγωγής;

Όλα σχετίζονται με το τι νιώθεις, τι παιδεία σου έχουν δώσει, ποιος είναι ο τρόπος σκέψης σου! Είμαι Έλληνας, όχι μόνο γιατί γεννήθηκα εδώ, γιατί μεγάλωσα εδώ αλλά και γιατί δεν μπορώ να εκφραστώ καλύτερα σε άλλη γλώσσα .  Νιώθω πατρίδα μου τον Βύρωνα και την Καισαριανή! Να φανταστείς, όλοι οι φίλοι μου με φωνάζουν Μπαρμπα Γιώργο- και αυτό το παρατσούκλι έχει περάσει στο πετσί μου!

INFO

Η εμπνεύστρια του παιχνιδιού είναι η κυρία Τόνια Ασημακοπούλου, συντονίστρια των προγραμμάτων μη τυπικής εκπαίδευσης της οργάνωσης. Το παιχνίδι ξεκίνησε ως παραδοτέο της κυρίας Ασημακοπούλου για την υποτροφία που έλαβε από τον οργανισμό «Humanity in Action», το 2014 στο Παρίσι. Στη συνέχεια το σχεδιασμό ανέλαβε το αρχιτεκτονικό γραφείο Loopo Studio, ενώ η υλοποίηση έγινε με τη βοήθεια του Νίκου Οντουμπιτάν, επικεφαλής της οργάνωσης «Generation 2.0 RED», και της Ανδρομάχης Παπαϊωάννου. Παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 2015 σε φεστιβάλ, ωστόσο αυτή την περίοδο υλοποιείται η πρώτη συντονισμένη περιοδεία παρουσίασης του παιχνιδιού σε σχολεία, με την υποστήριξη του γερμανικού ιδρύματος Kreuzberger Kinderstiftung.Το παιχνίδι παίζεται με την επίβλεψη των εμψυχωτών και εξειδικευμένων εκπαιδευτών, Σαμουήλ Ακίνολα και Μάρως Κυριακοπούλου.