ΕΛΛΗ ΚΑΤΣΙΝΑΒΑΚΗ: Οι διαδραστικές θεατρικές παραστάσεις συμβάλλουν ουσιαστικά στην απόκτηση της συνολικής παιδείας, η οποία αν κατακτηθεί, δε χάνεται!

στις
Συνέντευξη στη Μαρία Σαμουρκασίδου
Απόφοιτος της σχολής Βεάκη, με ενδιαφέρουσες σπουδές στη μουσική και μια θαυμάσια στόφα φωνής, έκανε τα πρώτα της βήματα στο θεατρικό σανίδι. Από  το καλοκαίρι του 2017 όμως και μετά η Έλλη Κατσιναβάκη και η ομάδα της Polkadot Productions παρουσιάζουν σ’ όλη την Ελλάδα θεατρικές παραστάσεις με πολυεπίπεδη εκπαιδευτική δράση και διαδραστικό χαρακτήρα για παιδιά που μαθαίνουν αγγλικά, αμφότερες πλαισιωμένες από πλήρη εκπαιδευτικά προγράμματα για την προετοιμασία των μαθητών πριν από την παράσταση και για την ανάλυσή της και εμβάθυνση στα ηθικά και παιδαγωγικά μηνύματά της, αφού την παρακολουθήσουν. Η Έλλη Κατσιναβάκη μίλησε στο Vaterlo και στη Μαρία Σαμουρκασίδου για την πρωτότυπη αυτή θεατρική διαδικασία, για τη συμβολή του θεάτρου στην απόκτηση της συνολικής παιδείας ,αλλά και για τα μηνύματα που λαμβάνουν τα παιδιά μέσα από τις παραστάσεις.
«Δουλεύοντας για καιρό στο παρελθόν σε ανάλογα projects και παραστάσεις είτε ελληνικού είτε αγγλικού παιδικού θεάτρου, ως ηθοποιός και βοηθός σε όλα τα επίπεδα της παραγωγής, και μένοντας συνεχώς ανικανοποίητη είτε από το εκπαιδευτικό είτε από το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα της εκάστοτε δουλειάς, άρχισε να μου δημιουργείται η ανάγκη να έχω εγώ τον έλεγχο και την τελευταία λέξη στο σύνολο μιας παραγωγής. Έτσι ο μόνος τρόπος να επιτευχθεί αυτό ήταν να δημιουργήσω τις δικές μου παραστάσεις και κατόπιν να βρω τους κατάλληλους ανθρώπους που θα μοιράζονταν το όραμά μου. Κοινώς, έπρεπε να δημιουργήσω την δική μου ομάδα», μας εξηγεί η Έλλη αναφερόμενη στο πώς ξεκίνησε η όλη πρωτοποριακή ιδέα προσθέτοντας  ότι το καλοκαίρι του 2017 πρότεινε στο Mark Mullender, παιδαγωγό και καθηγητή αγγλικών με πολλά χρόνια πείρας στην ελληνική πραγματικότητα, να γράψουνε την πρώτη τους διασκευή, ξεκινώντας εντελώς πειραματικά και χωρίς να ξέρουν καθόλου τι καρπό θα απέφερε αυτή η συνεργασία. Μόλις τελειώσανε τη συγγραφή βάλανε μπρος την παραγωγή βρίσκοντας τρεις εξαιρετικούς ηθοποιούς που, όπως φάνηκε πολύ νωρίς στη συνεργασία τους, μοιράζονται τα ίδια ποιοτικά standards με αυτούς, τον ίδιο ενθουσιασμό για τη δουλειά τους και την ίδια αγάπη για τα παιδιά.  Από ’κει και πέρα, τα πράγματα πήραν τον δρόμο τους από μόνα τους.
«Ωστόσο η πραγματική πρωτοπορία της δουλειάς μας νομίζω δεν βρίσκεται τόσο στο συνδυασμό της αγγλικής γλώσσας με το διαδραστικό θέατρο, όσο στη φιλοσοφία μας και στην προσέγγισή μας όσον αφορά στη χρήση της Αγγλικής ως μέσου διαπολιτισμικής επικοινωνίας. Τα Αγγλικά είναι η γλώσσα που ενώνει στην ουσία όλο τον «δυτικό», τουλάχιστον, κόσμο. Ο στόχος μας λοιπόν δεν είναι να διδάξουμε στους Έλληνες την Βρετανική κουλτούρα. Αυτό θα ήταν κάτι ξεπερασμένο και δείγμα μιας παλιότερης νοοτροπίας, που θεωρούσε οτιδήποτε ξενόφερτο ανώτερο. Τα Αγγλικά είναι το μέσον της επικοινωνίας και ο κοινός παρονομαστής της εποχής μας. Κι εμείς κάνουμε εκπαιδευτικό θέατρο στα Αγγλικά, για να επικοινωνήσουμε σε μια πολυπολιτισμική Ελλάδα που αρχίζει να δημιουργείται. Και μας αρέσει αυτό! Ο στόχος είναι να μιλήσουμε με μια παγκόσμια γλώσσα για μια πολύχρωμη κουλτούρα, σε μια κοινωνία που τιμά τη διαφορετικότητα. Δουλεύουμε μέσα στη νέα κοινωνική πραγματικότητα που διαμορφώνεται για να ζυμώσουμε την μια κουλτούρα με την άλλη ισότιμα και με αλληλοσεβασμό, κι έτσι εξελισσόμαστε και προοδεύουμε.»
 
Thumbelina and her Animal Friends για παιδιά 4-7 ετών 
 
Έχετε επισκεφτεί αρκετά σχολεία σε όλη την Ελλάδα. Ποιες είναι οι αντιδράσεις των παιδιών κατά τη διάρκεια της παράστασης;
Σίγουρα γέλιο! Ενθουσιασμός και λαχτάρα για συμμετοχή, μια και οι παραστάσεις μας είναι διαδραστικές. Επίσης έχω παρατηρήσει ότι τα παιδιά εκπλήσσονται ευχάριστα. Αυτό νομίζω συμβαίνει γιατί και το χιούμορ και το επίπεδο των κειμένων είναι αναπάντεχα. Δεν αντιμετωπίζουμε το παιδικό θέατρο, και κατ’ επέκταση τα ίδια τα παιδιά, όπως συνήθως αντιμετωπίζονται ως θεατρικό κοινό στην Ελλάδα. Το όραμα και ο στόχος μας μέσα από τις θεατρικές μας παραστάσεις δεν είναι μόνο η διασκέδαση αλλά και η ψυχαγωγία. Φυσικά και θέλουμε το κοινό μας να διασκεδάσει. Το στοίχημα όμως είναι να εκπαιδεύσουμε το κοινό μας μέσω αυτής της διασκέδασης. Και δεν εννοώ να το εκπαιδεύσουμε μόνο πάνω στην ξένη γλώσσα. Το θέατρο είναι συνολική παιδεία. Είναι ο λόγος, είναι η πράξη, είναι το μήνυμα της παράστασης, είναι η αισθητική αρμονία των σκηνικών και των κοστουμιών… Ένα σωρό παράγοντες που στο τέλος συνθέτουν αυτό που λέγεται παράσταση: μια καθολική εμπειρία που προάγει τη φαντασία και δημιουργικότητα του θεατή ασχέτως ηλικίας. Θέλουμε λοιπόν να προσφέρουμε μια όσο το δυνατόν πιο συνολική παιδεία μέσα από παραστάσεις με όσο το δυνατόν υψηλότερο επίπεδο. Και κρίνοντας από τον ενθουσιασμό και την έκπληξη των παιδιών αλλά και από τα σχόλια των δασκάλων και καθηγητών, αυτό είναι κάτι που φαίνεται πως δεν το συναντούν συχνά, γεγονός που από τη μία με στενοχωρεί, από την άλλη όμως μου γεννά την ελπίδα ότι ίσως μπορέσουμε να συμβάλουμε στο να δημιουργηθεί σιγά-σιγά ένα κοινό πιο απαιτητικό, αλλά και να προκαλέσουμε κι άλλες ομάδες να αντιμετωπίσουν τα παιδιά πιο σοβαρά.
 
Thumbelina and her Animal Friends για παιδιά 4-7 ετών 
Thumbelina and her Animal Friends για παιδιά 4-7 ετών 

Ποια είναι τα μηνύματα που θέλετε να περάσετε στα παιδιά και ποια μέσα χρησιμοποιείτε για να επιτευχθεί αυτό;
Τα παραμύθια ανέκαθεν είχαν διδακτικό και ηθικοπλαστικό χαρακτήρα. Όμως οι εποχές αλλάζουν και σίγουρα και οι κοινωνίες μαζί τους. Όταν λοιπόν ξεκινάμε να επιλέξουμε ένα πασίγνωστο παραμύθι μαζί  με τον Mark, το πρώτο μας μέλημα είναι να δούμε πώς αυτό μπορεί να μιλήσει σε ανθρώπους του σήμερα. Πώς μπορεί ένα παραμύθι διακοσίων ετών να αφορά και να προετοιμάζει τα παιδιά που θα το δουν για τον σύγχρονο κόσμο. Τον κόσμο της τεχνολογίας, του απειλούμενου περιβάλλοντος, των ραγδαίων εξελίξεων, τον πραγματικό κόσμο στον οποίον θα βγουν και τον οποίο θα κληθούν να αντιμετωπίσουν, να διαχειριστούν, να αλλάξουν, να εξελίξουν. Για να πετύχουμε λοιπόν κάτι τέτοιο, αποφασίσαμε να μεταφέρουμε τα παραμύθια και τους βασικούς χαρακτήρες τους στο σήμερα. Κρατώντας τα βασικά χαρακτηριστικά των αυθεντικών ηρώων τους, τούς τοποθετούμε μέσα στον σύγχρονο δικό μας κόσμο όπου καλούνται να αντιμετωπίσουν τα δικά μας προβλήματα στο δικό μας παρόν. Με αυτόν τον τρόπο τα παιδιά που παρακολουθούν βλέπουν ξαφνικά έναν ήδη γνωστό τους από το παραμύθι κόσμο να παίρνει καινούρια μορφή. Το παραμύθι μετατρέπεται στην δική τους πραγματικότητα και παίρνει μια νέα, αναπάντεχη σύγχρονη τροπή, που τα αφορά άμεσα και τούς μιλά για κάτι που ζουν τα ίδια, κι όχι ένα παιδάκι του 1800. Συχνά, όταν το πρόγραμμα του σχολείου το επιτρέπει, ακολουθεί συζήτηση μεταξύ των μαθητών και των ηθοποιών και δεν μπορείτε να φανταστείτε πόσο εύστοχες και ενδιαφέρουσες είναι οι παρατηρήσεις που κάνουν τα παιδιά και οι προσωπικές τους ιστορίες που έχουν να μοιραστούν σε σχέση μ’ αυτό που μόλις παρακολούθησαν.
 
The Emperor’s New Clothes  για παιδιά 8-14 ετών
Απευθύνεστε όμως και σε παιδιά πολύ μικρής ηλικίας και, σε συνδυασμό με το ότι η γλώσσα είναι «ξένη», είναι εύκολο να αντιληφθούν τα μηνύματα αυτά;
Κατ’ αρχάς θα ήθελα να διευκρινίσω ότι δεν απευθυνόμαστε μόνο σε παιδιά που μαθαίνουν αγγλικά ως δεύτερη γλώσσα. Εξίσου καλά και με τον ίδιο βαθμό συμμετοχής μπορούν να παρακολουθήσουν τις παραστάσεις μας τόσο παιδιά από 4 ετών και πάνω με μητρική γλώσσα την Αγγλική όσο και λίγο μεγαλύτερα παιδιά που μαθαίνουν τα Αγγλικά ως δεύτερη γλώσσα, από τα πρώτα κιόλας επίπεδα εκμάθησης. Αυτό συμβαίνει κατ’ αρχάς γιατί το θέατρο δεν είναι σκέτος λόγος. Είναι και πράξη. Βλέπουμε πάνω στη σκηνή μια ιστορία εξελίσσεται μπροστά στα μάτια μας. Στο θέατρο η δράση καλύπτει το κενό, φέρ’ ειπείν μιας άγνωστης λέξης, ενώ την ίδια στιγμή αποτελεί το καλύτερο μέσον για την διδασκαλία της με καθαρά βιωματικό τρόπο. Το γεγονός ότι η παραστάσεις μας είναι διαδραστικές ενισχύει ακριβώς αυτόν τον βιωματικό τρόπο μάθησης, που, σε συνδυασμό με την κλασσική μέθοδο διδασκαλίας της γλώσσας που γίνεται στο σχολείο, αποτελεί ένα επί πλέον εργαλείο για την εκπαίδευση. Τα παιδιά ανεβαίνουν πάνω στη σκηνή, έρχονται σε επαφή με διάφορα αντικείμενα, συμμετέχουν σε διάφορες δράσεις, συνομιλούν με τους ηθοποιούς, χορεύουν, τραγουδούν και μέσα από αυτή την εμπειρία εμπλουτίζουν τις γνώσεις τους πάνω στο λεξιλόγιο αλλά και στις δομές της Αγγλικής. Τέλος, σπουδαιότατη για την κατανόηση είναι η συμβολή του εκπαιδευτικού τμήματος του όλου προγράμματος. Στην προσπάθειά μας να παρέχουμε πραγματική παιδεία μέσω της μαγείας του θεάτρου, δημιουργούμε, όπως ανέφερα και παραπάνω, για κάθε παράστασή μας, ένα ολοκληρωμένο συνοδευτικό εκπαιδευτικό υλικό που αποτελείται από πολύ προσεγμένες δραστηριότητες και ασκήσεις προετοιμασίας, σχεδιασμένες συγκεκριμένα για το έργο που θα παρακολουθήσουν τα παιδιά και διαβαθμισμένες στα επίπεδα διδασκαλίας της Αγγλικής Α1, Α2, Β1 και Β2. Το εκπαιδευτικό μας υλικό, δημιουργία του Mark Mullender, ο οποίος έχει κάνει εξαιρετική δουλειά, τίθεται στη διάθεση των δασκάλων, που καλούνται να προετοιμάσουν τα παιδιά, ώστε να είναι απολύτως βέβαιο ότι θα κατανοήσουν όλα ανεξαιρέτως την παράστασή μας, ασχέτως επιπέδου γνώσεων, φθάνοντας στην παράσταση απόλυτα προετοιμασμένα, και μάλιστα με τον πιο ευχάριστο και διασκεδαστικό τρόπο. Για τις μεγαλύτερες ηλικίες έχει δημιουργηθεί, όπως ήδη είπαμε, εκπαιδευτικό υλικό και για μετά την παρακολούθηση της παράστασης με εξίσου διασκεδαστικές δραστηριότητες, θέματα για συζήτηση που προκύπτουν από το έργο και άλλα πολλά που μπορούν να κάνουν τα παιδιά στην τάξη, για να εντρυφήσουν στα μηνύματα και τη γλώσσα του έργου.
 
The Emperor’s New Clothes  για παιδιά 8-14 ετών
The Emperor’s New Clothes  για παιδιά 8-14 ετών
Το παιδικό θέατρο χτίζει και ενήλικο κοινό ή κάπου στην πορεία οι θεατές χάνουν την όποια παιδεία κατέκτησαν σε νεαρή ηλικία;
Αν η παιδεία κατακτηθεί όντως, δεν χάνεται. Αλλά αυτή η κατάκτηση είναι δύσκολη υπόθεση. Προϋποθέτει γερές βάσεις, που ξεκινούν από το σπίτι μας και συνεχίζουν στο σχολείο, μέχρι τις εξωσχολικές δραστηριότητες και την ολοκλήρωση των σπουδών σε κάθε επίπεδο. Προϋποθέτει μια διαρκή καλλιέργεια που κατά τη γνώμη μου πρέπει να προκύπτει από το παράδειγμα και όχι μόνο από τη θεωρία, ώστε να γίνεται βίωμα στο παιδί καθ’ όλη τη διάρκεια των σχολικών του χρόνων. Μόνο έτσι κατακτάται και μας ακολουθεί και στην ενήλικη ζωή μας. Γι’ αυτό το λόγο θεωρώ το βιωματικό τρόπο μάθησης τόσο αναγκαίο. Μια θεωρητική γνώση γρήγορα ξεχνιέται. Το βίωμα όμως, το παιχνίδι, η περιέργεια και η χαρά της ανακάλυψης, πολύ δύσκολα. Κι εκεί στοχεύουν οι διαδραστικές μας παραστάσεις. Στο να δημιουργήσουμε μια εμπειρία, ένα βίωμα που θα ακολουθεί τα παιδιά για όσο το δυνατόν περισσότερο καιρό στη ζωή τους και θα συμβάλει ουσιαστικά στην απόκτηση συνολικής παιδείας.
 
Τελικά ως χώρα έχουμε θεατρική παιδεία;
Θα έλεγα ότι, δυστυχώς, ως χώρα δεν έχουμε γενικώς Παιδεία… πόσο μάλλον θεατρική.  Ή, καλύτερα, θα το έθετα ως εξής: έχουμε μια ξεχαρβαλωμένη παιδεία που παραπαίει ανάμεσα σε έναν απώτερο και εντελώς στείρο στόχο μιας ανούσιας προετοιμασίας για κάποιες πανελλήνιες που θα κρίνουν ολόκληρο το μέλλον του κάθε μαθητή και σ’ ένα  εντελώς ξεπερασμένο και αενάως αλλά χωρίς τον παραμικρό μακροπρόθεσμο σχεδιασμό μεταβαλλόμενο, αναλόγως πολιτικών προϊσταμένων εντελώς άσχετων με το αντικείμενο, εκπαιδευτικό «σύστημα». Και μέσα σ’ αυτή την αλλοπρόσαλλη κατάσταση προσπαθούμε να βρούμε μια χαραμάδα για να εισαγάγουμε τη θεατρική παιδεία. Είναι παρήγορο το γεγονός ότι έχουμε πρόσφατο πολιτισμό που κάπως κατάφερε να περάσει στη συνείδησή μας, κι ας μην τον διδασκόμαστε στο σχολείο: Η εποχή του Κουν, του Χατζηδάκι, του Τσαρούχη και της Κάλλας, που τοποθέτησαν την Ελλάδα στο διεθνές καλλιτεχνικό στερέωμα, έχει τελειώσει. Όμως ο δρόμος που άνοιξε για τις επόμενες γενιές είναι μπροστά μας. Αυτόν το δρόμο προσπαθούμε να ακολουθήσουμε, όσοι είχαμε την τύχη να μεγαλώσουμε σε σπίτια που μας προσέφεραν την Παιδεία που αδυνατεί να προσφέρει το εκπαιδευτικό μας σύστημα. Και, σε συνδυασμό με τις ραγδαίες κοινωνικοπολιτικές εξελίξεις της εποχής στην οποία ζούμε, φτάνουμε στην ανάγκη για την οποία μίλησα απαντώντας την πρώτη ερώτηση: τη δημιουργία μιας διεθνούς ομάδας που θα στοχεύει σε μια πολυπολιτισμική θεατρική παιδεία. Μια ισότιμη συνεργασία Ελλήνων, Βρετανών και όποιων άλλων εθνικοτήτων μας επιφυλάσσει το μέλλον, που στόχο έχει να προάγει τα ιδεώδη των λαών και των πολιτών του κόσμου.
Ποια είναι τα επόμενα θεατρικά σας σχέδια;
Τα επόμενα θεατρικά μας σχέδια βρίσκονται ακόμα στο στάδιο της έρευνας, οπότε δεν μπορώ να ανακοινώσω ακόμα κάτι συγκεκριμένο. Το σίγουρο είναι πως θα δημιουργήσουμε ένα καινούριο έργο για παιδιά από 8 μέχρι 12, ίσως και 14 ετών. Η έρευνά μας ολοκληρώνεται προς το τέλος της σχολικής χρονιάς. Κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών μηνών γράφουμε το έργο και από 1ης Σεπτεμβρίου ανακοινώνουμε την καινούργια μας παραγωγή.  Οπότε μείνετε συντονισμένοι στη σελίδα μας στο FacebookPolkadot Productions”. Το site μας είναι υπό κατασκευή και, μόλις είναι έτοιμο, θα ανέβει κι αυτό στο ιντερνετικό στερέωμα, για να προσφέρει στο κοινό μας την δυνατότητα να μας γνωρίσει πρώτα ηλεκτρονικά και στη συνέχεια κι από κοντά, μέσα από τις παραστάσεις μας.
Info:
 
ΟΝΟΜΑΤΑ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΩΝ
 
Οι δημιουργοί:  ΕΛΛΗ ΚΑΤΣΙΝΑΒΑΚΗ, MARK MULLENDER
Οι ηθοποιοί: ΒΕΡΟΝΙΚΗ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΑΧΙΛΛΕΩΣ, ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΣΚΑΡΟΓΛΟΥ
 
Σκηνικά / Κοστούμια: Δημήτρης Κακριδάς, Μαρία Σιαβίκη 
Κινησιολογική επιμέλεια: Θεόδωρος Μανταζέλης
Μουσικοί: Gary Salomon, Σταύρος Τσουμάνης

Για κλείσιμο παραστάσεων παρακαλώ επικοινωνήστε:  myrkaram@gmail.com 6949713584, 6947822134 & 2107211987

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s