Η θλιβερή ιστορία με την τέφρα της Μαρίας Κάλλας

στις

Ήταν τελικά επιθυμία της Κάλλας να σκορπιστεί η τέφρα της στις Αιγαίο ή μήπως η τελετή είχε πολιτικές σκοπιμότητες; Και τι ρόλο έπαιξε σε όλα αυτά η μυστηριώδης εξαφάνιση της τεφροδόχου της; Από τη Νικολέτα Μακρή

Η Ελληνίδα που «χάρισε» τη λάμψη της σε ολόκληρο τον κόσμο έζησε μια ζωή ισορροπώντας ανάμεσα στην τεράστια καριέρα της και τη δυστυχία που περιέβαλλε τις προσωπικές της επιλογές. Σαν σήμερα, στις 16 Σεπτεμβρίου του 1977, άφησε την τελευταία της πνοή στο Παρίσι μετά από 3 χρόνια απομόνωσης στη γαλλική πρωτεύουσα. Στην τελευταία της συνέντευξη έλεγε «Είναι πολύ παράξενο συναίσθημα να είμαι ζωντανός μύθος, ενώ βρίσκομαι ακόμη στη γη. Ίσως θα ήταν καλύτερο αν όλοι αυτοί οι άνθρωποι που θαυμάζουν τη φωνή μου, αποφάσιζαν να με θεωρούν αθάνατη μετά το θάνατό μου. Αν γινόταν αυτό θα καθόμουν πάνω σε κάποιο σύννεφο, θα κοίταζα κάτω και θα απολάμβανα το θέαμα αντί να κάθομαι και να ανησυχώ αν θα καταφέρω να βγάλω τις ψηλές μου νότες». Η επίσημη εκδοχή της αιτίας του θανάτου της ήταν η καρδιακή ανακοπή. Ωστόσο η δυστυχία των τελευταίων της χρόνων, την ακολούθησε και μετά θάνατον.
 Η σωρός της Μαρίας Κάλλας αποτεφρώθηκε και η τεφροδόχος της εναποτέθηκε στο κοιμητήριο Περ Λασέζ στο Παρίσι. Από εκεί και πέρα αρχίζει μια μυστηριώδης ιστορία που ξεκίνησε με την κλοπή (ή «κλοπή») της τεφροδόχου της. Ο Νίκος Πετσαλής-Διομήδης γράφει στο βιβλίο του «Η Άγνωστη Κάλλας»: «Το θέμα αν η Μαρία πέθανε ή αυτοκτόνησε θα απασχολούσε πολύ, κυρίως τον Τύπο αλλά και αρκετούς βιογράφους της. Το γεγονός ότι- παρά την απαγόρευση της ορθόδοξης Εκκλησίας- αποτεφρώθηκε μόλις τέσσερις μέρες μετά τον θάνατό της και η τέφρα διασκορπίστηκε αργότερα στο αγαπημένο της Αιγαίο –και τα δύο με πρωτοβουλία της Βάσως Δεβετζή (πιανίστριας και στενής φίλης της Κάλλας) που βεβαίωνε πως η Μαρία είχε εκφράσει αυτές τις επιθυμίες- επέτρεψε σε πολλούς να πουν πως η Μαρία είχε αυτοκτονήσει. Θεωρούσαν αυτοί πως η βιαστική αποτέφρωση και διασκόρπιση της τέφρας –ακόμα και η κλοπή της τεφροδόχου που είχε μεσολαβήσει- αποσκοπούσε στην εξαφάνιση της δυνατότητας μεταγενέστερης βιολογικής ή χημικής έρευνας των αιτιών του θανάτου της….. Η Μαρία δεν αυτοκτόνησε. Απλώς άφησε τον εαυτό της να πεθάνει».
 Για το ίδιο θέμα ο Ηλίας Πετρόπουλος έγραψε στο βιβλίο του «Ο κουραδοκόφτης» «Ή Κάλλας πέθανε στο Παρίσι. Ή σορός της (παρά τις επιταγές της Ορθόδοξης Εκκλησίας) αποτεφρώθηκε στο κρεματόριο του Περ-Λασέζ. Ώς γνωστόν, αυτό το κρεματόριο βρίσκεται στη μέση ενός απέραντου υπόγειου-υπέργειου με χιλιάδες τετράγωνες φωλίτσες για τις τεφροδόχες. Σε μια τέτοια φωλίτσα τοποθέτησαν και την τεφροδόχο (αίτιο) της Κάλλας. Ή φωλίτσα αυτή έκλεινε με ένα μεταλλικό πορτάκι, όπου πάνω του έβλεπες διάτρητα τα αρχικά της διάσημης αοιδού. Μάλιστα, ή διεύθυνση του Περ-Λασέζ έβαλε μπρος στην φωλίτσα της Κάλλας ένα μεγάλο τρίποδο (φερ-φορζέ) για να κρεμάνε τα στεφάνια τους οι θαυμαστές. Ποτέ μου δεν είδα πάνω στο τρίποδο ένα στεφάνι κάποιας ελληνικής αρχής, π.χ. της Ελληνικής Κοινότητας τού Παρισιού». 
Η τεφροδόχος τελικά βρέθηκε ένα χρόνο μετά με τον ίδιο μυστηριώδη τρόπο με τον οποίο χάθηκε. Κανείς δεν ξέρει πού πήγε (γράφτηκε ότι για ένα διάστημα «περιφερόταν» στο Παρίσι) ενώ κάποιοι έχουν αμφισβητήσει ότι η τέφρα στη τεφροδόχο που βρέθηκε, ήταν της Μαρίας Κάλλας.
Τελικά το 1979 ο τότε υπουργός Πολιτισμού Δημήτρης Νιάνιας κίνησε τις διαδικασίες για να φέρει την τεφροδόχο στην Αθήνα και να σκορπίσει την τέφρα της Μαρίας Κάλλας στο Αιγαίο, όπως ήταν η επιθυμία της (σύμφωνα τουλάχιστον με τα όσα είπαν οι οικείοι της).
Ο Ηλίας Πετρόπουλος με το γνωστό brutal ύφος του σχολίασε στο ίδιο βιβλίο  «Φανταζόμουνα πως η Κάλλας είχε βρει τη γαλήνη της. Όμως, ένα ωραίο πρωί, κάποιος νεοέλλην υπουργός σκέφτηκε να οργανώσει μια μεταθανάτια τελετή. Φυσικά, αυτό το κάθαρμα επιθυμούσε να δει τη μάπα του στην Τηλεόραση. Έτσι, ζήτησε και έλαβε την τεφροδόχο της Κάλλας. Επακολούθησε το σκόρπισμα της τέφρας στον Σαρωνικό, οπότε λόγω ανέμου η τέφρα πασπάλισε τους επισήμους που με αηδία έφτυναν (όλα αυτά κάτω από τις κάμερες της Τηλεόρασης).

Έκτοτε η φωλίτσα της Κάλλας παρέμενε άδεια και το σιδερένιο πορτάκι ορθάνοιχτο. Όμως, δυσκολεύτηκα να την βρω, γιατί εσχάτως η διεύθυνση το νεκροταφείου πέταξε το σιδερένιο πορτάκι, που το αντικατέστησε με μια τετράγωνη μαρμαρένια πλακίτσα (χρώματος ροζ), κολλημένη οριστικά με γύψο. Πάνω στην πλακίτσα είδα τα αρχικά MC ήτοι Maria Callas.
Από την περιπέτεια της τεφροδόχου της Κάλλας ανακύπτουν δύο ερωτήματα: πρώτον, ποιος οργάνωσε αυτή την ασεβέστατη τελετή και δεύτερον, γιατί οι γάλλοι έδωσαν την τεφροδόχο; Η απαίτηση των νεοελλήνων να λάβουν την τεφροδόχο της Κάλλας απορρέει από μία παλιά διεθνή παράδοση, σύμφωνα με την οποία εκάστη γενέτειρα απαιτεί τα οστά των ενδόξων τέκνων της.
`Ετσι, η Φλωρεντία ζήτησε τα οστά του Δάντη, αλλά η Πίζα απάντησε σαρκαστικά: αφού δεν τον θέλατε ζωντανό, γιατί τώρα ζητάτε τα λείψανά του;» .
Ανάλογη περιγραφή δίνει και ο  ο Νίκος Πετσάλης-Διομήδης ο οποίος επέμενε πως το σκόρπισμα της τέφρας της Κάλλας στο Αιγαίο στις 3 Ιουνίου 1979 δεν ήταν παρά μια σκηνοθετημένη τελετή από την Βάσω Δεβετζή: “Κι όταν ο υπουργός Πολιτισμού, Δημήτρης Νιάνιας άδειαζε το κουτί με σεβασμό στο πέλαγος ένας εκδικητικός αέρας φυσούσε την τέφρα καταπρόσωπο – και μέσα στο στόμα ακόμα – μερικών “ιεροτελεστών” μιας παράστασης, στην οποία η Μαρία μάλλον δεν συμμετείχε…”, σημειώνει ο συγγραφέας, μεγαλώνοντας την θλίψη για των ανθρώπων τα έργα……»
Χαρακτηριστικό είναι ότι στο βίντεο του Εθνικού Οπτικοακουστικού Αρχείου, το σημείο που περιγράφουν οι δύο συγγραφείς είναι κομμένο, κάτι που συμβαίνει και στο παρακάτω βίντεο. 


Επίσης η τέφρα σκορπίστηκε στα ανοιχτά της Αίγινας θεωρώντας ότι και ο Σαρωνικός είναι Αιγαίο Πέλαγος αν τον δει κανείς με ευρύ μάτι.
Πάντως αν όντως τα πράγματα συνέβησαν έτσι, η Μαρία Κάλλας στην τελευταία της πράξη είπε την τελευταία κουβέντα..
Κάτι, που για να ελαφρύνουμε το μακάβριο κλίμα, μας θύμισε την περίφημη σκηνή από το The Big Lebowski.  

klik

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s