Η εγκατάλειψη του σχολείου απ’ το παιδί είναι ένα δυνατό σήμα σε όλους μας θυματοποίησής του ή παραβατικής του δράσης

Συνέντευξη στη Μαρία Σαμουρκασίδου

Εδώ και λίγο καιρό, μέσα σε ένα Δικαστήριο Ανηλίκων, «χτίστηκε» μια δανειστική βιβλιοθήκη. Την ιδέα πυροδότησαν τα λόγια ενός εφήβου που πέρναγε τα απογεύματά του αγκαλιά με ένα βιβλίο. Τον έκανε να ταξιδεύει, όπως είπε. Το εγχείρημα πήρε μορφή όταν, μετά από ένα κάλεσμα στήριξης, άρχισαν να φτάνουν βιβλία, από κάθε γωνιά της πόλης, από κάθε γωνιά της Ελλάδος. Για κείνον τον νεαρό αλλά και για κάθε παιδί ή έφηβο που, σε μια ρωγμή του χρόνου, περπάτησε σε πιο σκοτεινά μονοπάτια.

Όλη η Ελλάδα ένα ανοικτό βιβλίο για τα παιδιά, ανέφερε σε σχετική ευχαριστήρια ανάρτησή της, η Επιμελήτρια Ανηλίκων του Δικαστηρίου Καλαμάτας, Αγγελική Ρουμελιώτου, που μαζί με το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας Προστασίας Ανηλίκων και την ομάδα των εθελοντών, προσπαθούν να κατανοήσουν τους εφηβικούς κώδικες και να ακούσουν την κραυγή πίσω από τη σιωπή της αυτοθυματοποίησης.

Το Vaterlo ταξιδέψε λοιπόν, διαδικτυακά και νοερά, προς τον Νότο, για να πάρει απαντήσεις.

1. Εδώ και καιρό, μέσα από δράσεις και πρωτοβουλίες στήνεται μία δανειστική βιβλιοθήκη στο χώρο ενός δικαστηρίου. Μιλήστέ μας γι΄ αυτήν την προσπάθεια.

Κατ΄αρχάς, επιτρέψτε μου να πω ότι αυτή η προσπάθεια έχει πολλούς αθέατους πρωταγωνιστές. Το Διοικητικό συμβούλιο της Εταιρείας Προστασίας Ανηλίκων Καλαμάτας που στηρίζει, άμισθα και άοκνα, κάθε πρωτοβουλία που αφορά στην προστασία των δικαιωμάτων των παιδιών. Δίπλα στην Εταιρεία, επίσης, στέκεται μια τεράστια ομάδα εθελοντών που δήλωσαν παρόντες από το πρώτο κάλεσμα. Εθελοντές που στηρίζουν όλα τα προγράμματά μας, όπως τα μαθήματα γραμματισμού, οι δράσεις δημιουργικής απασχόλησης κοκ.

Μια από αυτές τις δράσεις είναι και η βιβλιοθήκη ως μέρος ενός συνολικού σκεπτικού για τα παιδιά. Θέλουμε να αγαπάνε να μαθαίνουν, θέλουμε να έχουν ανοικτά αυτιά και μάτια σε ό,τι συμβαίνει γύρω τους, θέλουμε να πιστέψουν στους εαυτούς τους, θέλουμε να νιώθουν την αγάπη του κόσμου. Και τούτο για να δομήσουν κίνητρα για ένα καλύτερο αύριο στον προσωπικό τους ορίζοντα.

Η βιβλιοθήκη του Δικαστηρίου Ανηλίκων Καλαμάτας αυτό πέτυχε. Δεν παρέλαβε μόνο βιβλία που γέμισαν τα ράφια της και μεταμορφώθηκαν σε κέντρισμα του νου. Παρέλαβε την αγάπη ενός τεράστιου αριθμού ανθρώπων που βρήκαν χίλιους τρόπους, χίλιους δρόμους να μας ανταμώσουν.

Αυτό αρκεί για να αλλάξει τον κόσμο κάποιων παιδιών.

Και γι΄ αυτό ευχαριστούμε πολύ όλους τους ανθρώπους που απάντησαν στο κάλεσμά μας με μια ανταπόκριση που ξεπέρασε κάθε προσδοκία.

2.Η κοινωνία μας χαρακτηρίζεται από πολλές » ελλείψεις «, μεταξύ των οποίων και αυτή της γνώσης. Από μόνο του το βιβλίο μπορεί να συντελέσει στο να καλύψει το κενό; Ή είναι συνδυασμός πραγμάτων;

Η ολόπλευρη ανάπτυξη ενός παιδιού χρειάζεται πολλά και διαφορετικά πρόσωπα, πράγματα, ερεθίσματα. Χρειάζεται προσλαμβάνουσες που θα υποβοηθήσουν την πνευματική, την κοινωνική του ανάπτυξη. Χρειάζεται να του δίνονται οι ευκαιρίες να δομήσει γνώση, η οποία θα μετουσιωθεί μέσα από την εμπειρία και την επαφή με το περιβάλλον σε νέους ορίζοντες. Το βιβλίο είναι ένα παράθυρο στον κόσμο. Όπως και τα πρόσωπα με τα οποία σχετίζεται ένα παιδί. Όπως και η τέχνη, ο αθλητισμός. Όπως και το σχολείο. Έχουμε υποχρέωση να σεβαστούμε το δικαίωμα κάθε παιδιού στο να μπορεί να δει τον κόσμο μέσα από ένα τέτοιο ανοικτό παράθυρο που θα του δίνει όλες αυτές τις ευκαιρίες.

3. Τα παιδιά που εισέρχονται στο δικαστήριο μετά από κάποια προβατική τους πράξη, είναι συνήθως παιδιά που πηγαίνουν σχολείο ή το έχουν εγκαταλείψει;

Οι έφηβοι που εμπλέκονται σε σοβαρά αδικήματα, πολύ συχνά έχουν εγκαταλείψει προηγουμένως το σχολείο. Θεωρώ ότι αυτό είναι μια βασική ένδειξη της πορείας που θα αναπτύξει ένας έφηβος. Συνήθως, μια λειτουργική οικογένεια επιχειρεί με κάθε μέσο, να επιστρέψει το παιδί στην εκπαίδευση, ακόμη και αν υπάρξουν περίοδοι διακοπής για διάφορους σημαντικούς λόγους. Αν μια οικογένεια επαναπαύεται, συναινεί σιωπηρά ή αδιαφορεί, και δεν κάνει παρεμβάσεις επανένταξης, υποδηλώνεται μια πιθανή δυσλειτουργία. Το παγόβουνο αρχίζει να μας δείχνει το βυθισμένο μέρος του.

Το παιδί, από την άλλη, δια της εγκατάλειψης του σχολείου, στέλνει ένα δυνατό σήμα σε όλους μας ότι κάτι συμβαίνει, πιθανά σε επίπεδο θυματοποίησης ή προπαραβατικής δράσης. Αν λοιπόν εμείς, οι φορείς, οι θεσμοί, το ευρύτερο περιβάλλον αναπτύξουμε έγκαιρες και έγκυρες παρεμβάσεις τότε κάνουμε πρόληψη. Αν όμως το αγνοήσουμε, τότε θα πρέπει να περιμένουμε δύσκολες εξελίξεις καθώς ο έφηβος θα χάσει ένα, καθοριστικής σημασίας για την ανάπτυξή του, κοινωνικό πλαίσιο· το σχολείο.

4. Ως Επιμελήτρια ανηλίκων έρχεστε καθημερινά σε επαφή με πολλές περιπτώσεις παιδιών που το καθένα γράφει μια διαφορετική ιστορία. Τελικά το παιδί που παρανομεί είναι θύμα ή θύτης;

Όταν ένα παιδί παραμελείται, κακοποιείται, πονάει, τι θα τον κάνει τον πόνο; Θα τον καταπιεί ή θα τον πετάξει αλλού;

Όταν η οικογένειά του, ο κόσμος του δηλαδή, διαλύεται, από πού θα πιαστεί;

Όταν η φωνή του δεν ακούγεται, τι τρόπους θα βρει να φωνάξει;

Όταν δεν αντέχει αλλά πρέπει να αντέξει, πώς θα το κάνει;

Όταν ψηλώνει μέσα σε ένα σπίτι χαμηλό σε αξίες και αρχές, πώς θα μάθει να τις αναγνωρίζει;
Όταν δεν αγαπιέται, γιατί θα πρέπει να αγαπήσει;

Όταν τού μάθουν ότι μαγκιά είναι να ρίχνεις τον άλλο, τότε γιατί να τον κρατήσει όρθιο;
Όταν τα πρώτα του βήματα είναι αλλόκοτα, δυσανάγνωστα για τη δική του παιδική ψυχή, τότε πώς θα μάθει να περπατά σταθερά;

Όταν ο μικρός του κόσμος είναι γεμάτος σκοτάδι, τότε πού να βρει φως;
Όταν κανείς δεν κατάλαβε ότι είναι παιδί, τότε πώς θα το καταλάβει το ίδιο;
Όταν ένα παιδί παρανομεί, λοιπόν, είναι θύμα ή θύτης; Ή και τα δύο;