Ηλεκτρονικά μηνύματα και τηλεπικοινωνίες μέσω Ιντερνετ από την Ελλάδα παρακολουθεί η γερμανική Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πληροφοριών (BND).
Οι παρακολουθήσεις, όπως φαίνεται σε ντοκουμέντο που κατατέθηκε κατά τη διάρκεια δικαστικής διαμάχης μεταξύ γερμανού δικηγόρου και της BND, πραγματοποιούνται γενικά για λόγους «διεθνούς τρομοκρατίας», ωστόσο δεν ξεκαθαρίζεται το μέγεθος και η έκταση των παρακολουθήσεων σε ξένους στόχους. Ο δικηγόρος Νίκο Χάρτινγκ μήνυσε την BND επειδή θεώρησε ότι η επικοινωνία του μέσω e-mail με ξένους πελάτες του μπορεί να αποτελεί στόχο των γερμανικών μυστικών υπηρεσιών, ενώ υποστήριζε ότι η υπηρεσία δεν είχε το δικαίωμα να παρακολουθεί τον ίδιο καθώς είναι γερμανός πολίτης.
Το ντοκουμέντο
Στη λίστα με τις επικοινωνίες των χωρών που παρακολουθούνται από την BND, η οποία διατέθηκε στο δικαστήριο πριν από μικρό χρονικό διάστημα, αναφέρεται και η Ελλάδα. Ο εν λόγω κατάλογος των γερμανικών μυστικών υπηρεσιών είχε επισυναφθεί σε άλλα δικαστικά έγγραφα και φέρει τον τίτλο «Τηλεπικοινωνίες – σχέσεις». Οπως εξηγεί πηγή που έχει ασχοληθεί διεξοδικά με το θέμα των μαζικών παρακολουθήσεων στη Γερμανία, ο συγκεκριμένος όρος των μυστικών υπηρεσιών περιγράφει «τις τηλεπικοινωνιακές συνδέσεις μεταξύ της Γερμανίας και των χωρών της λίστας που παρακολουθούνται από την BND». Η πηγή επισημαίνει επίσης: «Αφού η BND δεν επιτρέπεται να παρακολουθεί τις επικοινωνίες γερμανών πολιτών – είναι η υπηρεσία πληροφοριών που ασχολείται με θέματα εξωτερικού -, όλες οι επικοινωνίες που παρακολουθούνται θα πρέπει να πραγματοποιούνται από ξένους πολίτες, όπως για παράδειγμα Ελληνες».
Στη λίστα της BND πέρα από την Ελλάδα περιλαμβάνονται ακόμα 195 χώρες και τοποθεσίες – ανάμεσά τους από τη Βρετανία, τη Γαλλία και το Βέλγιο έως τη Νήσο Ουέικ των ΗΠΑ στον Ειρηνικό και την Μπουρκίνα Φάσο στη Δυτική Αφρική. Ο κατάλογος με τους 196 στόχους παρακολούθησης για λόγους «διεθνούς τρομοκρατίας» βρίσκεται σε ισχύ – όπως φαίνεται στα έγγραφα που κατέθεσε η BND – από τις 13 Απριλίου 2010.
Συμμαχικές υποκλοπές
Τα εν λόγω έγγραφα διατέθηκαν στα «ΝΕΑ» από πηγή στη Γερμανία στο πλαίσιο ερευνών για τις μαζικές υποκλοπές δεδομένων παγκοσμίως. Οπως προκύπτει, πέρα από τη δράση των αμερικανικών και βρετανικών μυστικών υπηρεσιών, στο παιχνίδι των μαζικών παρακολουθήσεων των χρηστών του Ιντερνετ έχουν μπει δυναμικά και οι γερμανικές μυστικές υπηρεσίες.
Σε περσινή μελέτη της Γενικής Διεύθυνσης Εσωτερικής Πολιτικής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τα δικαιώματα των ευρωπαίων πολιτών αναφέρεται ότι στο πλαίσιο των επιχειρησιακών δραστηριοτήτων της γερμανικής BND «λειτουργεί μια υπηρεσία η οποία μπορεί να συνδέεται απευθείας με ψηφιακούς κόμβους μέσω των οποίων πραγματοποιείται η ροή των περισσότερων ξένων επικοινωνιών». Σύμφωνα με τη γερμανική νομοθεσία – συγκεκριμένα τον νόμο G-10 – οι γερμανικές μυστικές υπηρεσίες επιτρέπεται να αναζητούν έως και το 20% των επικοινωνιών που έχουν «ξένα στοιχεία» με ορισμένες λέξεις – κλειδιά για σκοπούς καταπολέμησης της τρομοκρατίας ή προστασίας του Συντάγματος. Αυτό βέβαια επιτρέπεται να το κάνουν μόνο σε γερμανικό έδαφος. Σημειώνεται ότι η γερμανική BND απασχολεί περίπου 6.500 άτομα και έλαβε κονδύλια ύψους άνω του μισού δισεκατομμυρίου ευρώ για το 2012.
Ο υπερκόμβος
Στη μελέτη του Ευρωκοινοβουλίου αναφέρεται ότι ο μεγαλύτερος κόμβος επικοινωνιών στη Γερμανία – και πιθανώς στον πλανήτη, σύμφωνα με κάποιες αναφορές – είναι ο DE-CIX στη Φρανκφούρτη. Σε αποκαλυπτικό δημοσίευμα του γερμανικού περιοδικού «Spiegel», το οποίο μνημονεύεται στη μελέτη, αναφέρεται ότι οι γερμανικές μυστικές υπηρεσίες έχουν συστήσει ειδικά γραφεία και εγκαταστάσεις σε αυτή τη θέση ώστε να εκτρέπουν την εισερχόμενη κίνηση δεδομένων, να αντιγράφουν και να μεταφέρουν τα δεδομένα για περαιτέρω ανάλυση στην έδρα της BND στο Πούλαχ κοντά στο Μόναχο. «Αυτά επιβεβαιώθηκαν από απάντηση της γερμανικής κυβέρνησης σε κοινοβουλευτική ερώτηση, καθώς και από την υπουργό Δικαιοσύνης της Γερμανίας Sabine Leutheusser-Schnarrenberger και από τον επικεφαλής της Επιτροπής για τον νόμο G-10 Hans De With» επισημαινόταν στη μελέτη της Γενικής Διεύθυνσης Εσωτερικής Πολιτικής του Ευρωκοινοβουλίου.
«Μέσα από τον κόμβο αυτόν, τον μεγαλύτερο στην Ευρώπη, διέρχονται ηλεκτρονικά μηνύματα, τηλεφωνικές επικοινωνίες και συνομιλίες Skype από περιοχές που ενδιαφέρουν την BND», αναφερόταν στην έρευνα του «Spiegel» για την απευθείας πρόσβαση των γερμανικών μυστικών υπηρεσιών στα δεδομένα που ανταλλάσσονται μέσω του DE-CIX.
Οι ελληνικές εταιρείες
Από την έρευνα προκύπτει ότι τρεις εταιρείες τηλεπικοινωνιών που λειτουργούν στην Ελλάδα είναι ανάμεσα στα περισσότερα από 550 μέλη – πελάτες του DE-CIX: οι Forthnet, OTEGlobe και η κυπριακή CYTA, που δραστηριοποιείται και στη χώρα μας.
Ο πρώτος από την Ελλάδα που ήρθε σε συμφωνία με τον DE-CIX ήταν η OTEGlobe στα μέσα της προηγούμενης δεκαετίας. Από τα έγγραφα που προσκόμισε η BND στο δικαστήριο δεν γίνεται γνωστό αν οι παρακολουθήσεις πραγματοποιούνταν από το 2005 που υπογράφηκε η σχετική συμφωνία μεταξύ της ελληνικής εταιρείας και του γερμανικού τηλεπικοινωνιακού κόμβου – ωστόσο γίνεται σαφές ότι οι μυστικές υπηρεσίες έχουν τέτοιου είδους δραστηριότητες από τον Απρίλιο του 2010 και μετά.
Περίπου έναν χρόνο μετά, τον Μάιο του 2011, η Forthnet ανακοινώνει τη συνεργασία της με τον DE-CIX. Οπως αναφερόταν στο σχετικό δελτίο Τύπου, ο γερμανικός υπερκόμβος παρείχε τότε διασύνδεση Ιντερνετ σε περισσότερες από 45 χώρες. «Ο DE-CIX ενισχύει την ικανότητα όσων παρόχων συνεργάζονται μαζί του, να επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους και να ανταλλάσσουν την κίνηση στο Διαδίκτυο με περισσότερα δίκτυα από οποιονδήποτε άλλον κόμβο στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, αποτελεσματικά και με ασφάλεια», επισημαινόταν στην ανακοίνωση.
Η κυπριακή CYTA, που παρέχει τις υπηρεσίες της και στην Ελλάδα, προχώρησε σε συμφωνία με τον DE-CIX, μόλις πριν από λίγους μήνες, τον Απρίλιο του 2014. Το «Spiegel» δημοσίευσε την έρευνα για τον γερμανικό κόμβο και την απευθείας πρόσβαση της BND σε αυτόν τον Ιούνιο του 2013.
