Γράφει η Μαρία Σαμουρκασίδου

Κυριακή πρωί,μετά την εκκλησία και (φυσικά) ο δρόμος με οδηγεί για ένα γρήγορο καφεδάκι. Ένας παππούς,εγώ και η μικρή στο καρότσι…κανένας άλλος…την απόλυτη ησυχία στο καφενεδάκι διέκοπτε μόνο ο ήχος του κομπολογιού που κρατούσε στην αριστερή παλάμη του ο παππούς. Δεν έπαιζε το κομπολογάκι με κάποια δεξιοτεχνία,απλά μετρούσε τις χάντρες και χάντρα παρά χάντρα αναστέναζε. Απίστευτη εικόνα!Μία ωραία αλλά συνάμα και ενδιαφέρουσα συζήτηση άρχισε και την αφορμή την έδωσε η μικρή που ενθουσιάστηκε από την κίνηση του κομπολογιού…

»Τώρα που θα έχουμε πολλούς καημούς είναι ότι πρέπει ένα κομπολογάκι ειδικά για εμάς τους άνδρες», μου ‘πε γελώντας ο κύριος Λινάρδος και συνέχισε:» Βοηθάει λένε και αν θέλεις να κόψεις το τσιγάρο. Εεε τόσο που έχει πάει και το άτιμο το πακέτο, είναι μια καλή ευκαιρία». Όση ώρα μιλούσε κατάλαβα ότι ήξερε πολλά για την ιστορία του κομπολογιού και τον άφησα να διηγείται και να λέει και να λέει…»40 χρόνια στα καράβια…πλέον συνταξιούχος ναυτικός…οι μυστικές μελωδίες όμως της θάλασσας είναι στις κοραλλένιες χάντρες του. Οι ρυθμικοί ήχοι των πετραδιών από τόπους μακρινούς που ταξίδεψα,έγιναν όλα χάντρες και το τραγούδι τους μου κρατά τώρα συντροφιά…» Σε όποιο μέρος και αν ταξίδεψε ο μπαρμπα-Λινάρδος και κυρίως στην Ανατολή,έφευγε με σουβενίρ ένα κομπολόι. »Πότε ένα κομπολόι είναι καλό;» τον ρώτησα και με ύφος αυστηρό σαν του δασκάλου προς τον αδιάβαστο μαθητή μου απάντησε:»Θα καταλάβεις αν είναι καλό αν αρχίζει να ευωδιάζει το κεχριμπάρι μετά από το πολύ παίξιμο και την τριβή των χαντρών μεταξύ τους! Βέβαια μην ξεγελαστείς και νομίζεις ότι το κεχριμπάρι θα το βρεις μόνο στις αποχρώσεις του κίτρινου καθώς μπορείς να το συναντήσεις μπροστά σου σε εκατόν πενήντα χρώματα και ότι τα καλύτερα και ακριβότερα κομπολόγια είναι πάντοτε χρώματος βυσσινί!» Δυστυχώς,ο μπαρμπα-Λινάρδος έπρεπε να φύγει,όχι για κάποιο μακρινό ταξίδι αλλά για κάποιες ιατρικές εξετάσεις στην Αθήνα και το φουγάρο του πλοίου είχε σφυρίξει ήδη δυο φορές…

Τελικά το κομπολόι είναι μια ολόκληρη φιλοσοφία και πίσω του έχει μια τεράστια και λαμπρή ιστορία. Δεν είναι τυχαίο που πολλά τραγούδια γράφτηκαν και ύμνησαν το κομπολογάκι. Είναι ένα έργο τέχνης και φίλος μαζί. Κομμάτι συλλογής πολύτιμο, μα και συνήθεια καθημερινή που δεν μπορείς να στερηθείς,έτσι και την αρχίσεις!

Ο «κανονικός» αριθμός χαντρών είναι 33 – όσα τα χρόνια του Χριστού, σπεύδουν να εξηγήσουν μερικοί. Όχι, όσοι οι κόμποι στο πρώτο ορθόδοξο καλογερίστικο κομποσχοίνι του Παχώμιου – που θα τον συναντήσουμε παρακάτω – λένε άλλοι. Και υπάρχει και τρίτη εκδοχή: Το κομπολόι είναι μουσουλμανικό προσευχητάρι και ο Μωάμεθ, που το εμπνεύστηκε για να μετρούν οι πιστοί τις προσευχές τους, όρισε να’ χει 99 χάντρες, όσες και οι χάρες του Αλλάχ. Όμως αυτό το Masbaha (λέξη που σημαίνει «απαγγέλλω προσευχές») ήταν τελικά τόσο μεγάλο, που μπέρδευε τους προσευχόμενους. Κι έτσι, για να μην ξεχνούν καμία χάρη του θεού τους, μοίρασαν τις 99 χάντρες σε τρεις ενότητες, από 33 χάντρες καθεμιά. Στο τέλος, με πνεύμα ακόμα πιο πρακτικό, επικράτησαν κομπολόγια με 33 μόνο χάντρες και για «καλυφθούν» οι 99 θεϊκές χάρες, κάθε χάντρα «μετρούσε» για τρεις από τις χάρες αυτές. Κι η τελευταία, η μεγάλη χάντρα – αυτή που ξέρουμε ως «παπά» – αντιπροσώπευε τον ίδιο τον Αλλάχ.

Νιώθω τυχερή που μυήθηκα έστω και λίγο στον κόσμο του κομπολογιού από έναν άνθρωπο που πραγματικά το αγαπά. Στην Ελλάδα υπάρχουν μερικοί συλλέκτες και λάτρεις, καθώς και η Λέσχη Φίλων Κομπολογιού. Καλό παίξιμο σε όλους λοιπόν και μην ξεχνάτε να χαϊδεύεται τα κομπολόγια σας κάνει καλό …

υ.γ: Μα πάνω απ’ όλα, γλυκαίνει την ψυχή σου. Αγωνιάς, σε γαληνεύει. Έχεις καημό, σε παρηγορεί…